چارچوب مفهومی عومل زمینهای اثرگذار بر تصمیمگیری اخلاقی: مطالعه فراترکیب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22059/mmr.2023.353438.1037چکیده
هدف: توجه به موضوع تصمیمگیری اخلاقی با در نظرگرفتن اهمیت دو موضوع تصمیمگیری و اخلاق در زمینه دانش مدیریت، هر روز رشد بیشتری پیدا میکند. محققان این حوزه بر این باورند که مدیران نیازمند دخیل کردن مؤلفههای اخلاقی در تصمیم خود هستند تا تصمیمهای اثربخشتری اتخاذ کنند. مسئلهای که وجود دارد، آن است که چه تصمیمی با چه مؤلفههایی، اخلاقی محسوب میشود. در این پژوهش تلاش شده است تا مبتنی بر مطالعات پیشین، الگویی از عوامل زمینهای اثرگذار بر تصمیمگیری اخلاقی طراحی شود.روش: پژوهش حاضر بهلحاظ رویکرد، استقرایی است و از روش فراترکیب استفاده کرده است. جامعه آماری پژوهش، اسناد و پژوهشهای انجامشده در زمینه تصمیمگیری اخلاقی است که از بین تمام اسناد، ۱۰ پژوهش بهعنوان نمونه انتخاب شده است. برای جمعآوری دادهها، از ابزار ثبت اسناد پژوهشی و برای تحلیل دادههای حاصل از ثبت، از تکنیک کدگذاری باز استفاده شده است.یافتهها: سؤال اصلی پژوهش با استفاده از تکنیک کدگذاری باز بررسی و پنج مضمون اصلی بهعنوان عوامل زمینهای اثرگذار بر تصمیمگیری اخلاقی شناسایی شد. مضمونها و مقولههای شناسایی شده، برای اولینبار در پژوهش حاضر استخراج شده است. نتایج تجریهوتحلیل دادهها نشان داد که پنج عامل زمینهای اثرگذار بر تصمیمگیری اخلاقی در پژوهشهای کیفی گذشته، بهترتیب عبارتاند از: عوامل معنوی، فردی و شغلی، ساختاری سازمانی، روانشناختی و محیطی.نتیجهگیری: برای ارائه یک مدل مفهومی درباره تصمیمگیری اخلاقی، به بررسی مطالعات گذشته رجوع شد و عوامل پنجگانه زمینهای تأثیرگذار روی تصمیمگیری اخلاقی بهدست آمد.
