ارزیابی امکان نمونهگیری سطحی برای برآورد کیفیت چوب (طول الیاف و دانسیته) در درختان صنوبر سرپا
نویسندگان
1 استاد، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 استادیار، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 استادیار، مؤسسة تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، تهران، ایران
doi
10.22059/jfwp.2015.55563چکیده
زراعت چوب و بهخصوص صنوبرکاری پاسخ مهمی به نیاز روزافزون صنایع چوبی و سلولزی کشور به مواد اولیه است. با توجه به تنوع کاربردهای چوب، توجه به کیفیت و درجهبندی آن از سوی زارعان/ خریداران چوب در کنار کمیت، به مدیریت بهینة تولید و مصرف کمک خواهد کرد. در این زمینه، لازم است شیوهای آسان، کمهزینه و غیرمخرب برای برآورد ویژگیهای چوب و الیاف در درختان سرپا معرفی و تبلیغ شود. در این پژوهش، تلاش شد مشخص شود آیا استخراج نمونهای کوچک تنها از بخش بیرونی تنة درخت میتواند برآورد مناسبی از کیفیت چوب کل درخت باشد یا خیر. بدین منظور، چهار گونة موفق صنوبر از پنج رویشگاه مختلف ایران انتخاب و در هر رویشگاه، با استفاده از متة رویشسنج، مغزیهایی از ارتفاع برابرسینة 20 اصله درخت صنوبر تهیه شدند. از هر نمونه، سه بخش زیرپوست، میانی و نزدیک مغز جدا شده و با روشهای استاندارد طول الیاف و دانسیتهتر چوب هر بخش اندازهگیری شد. پس از اجرای آزمونهای آماری، مشخص شد که در بیشتر رویشگاهها/ گونهها، اختلاف معناداری بین ویژگیهای اندازهگرفتهشدة چوب در بخش زیر پوست با میانگین درخت وجود دارد. بهطوریکه طول فیبر و دانسیتة چوب در ناحیة نزدیک پوست نسبت به میانگین درختـ به ترتیبـ بیشتر و کمتر بودند. با این حال، همبستگی زیادی بین دادههای منطقة نزدیک پوست و میانگین درخت وجود داشت و برای هر ویژگی رابطهای پیشنهاد شد که براساس آن و با دانستن ویژگی چوب در نمونههای زیر پوست، میتوان برآوردی از ویژگیهای چوب صنوبر در آن رویشگاه/ مزرعه را بهدست آورد.
