مدلسازی اپیدمی و هموارسازی منحنی همهگیری در شبکههای انسانی-اجتماعی
نویسندگان
1 استادیار، مرکز تحقیقات بیماریهای گوارش و کبد، دانشگاه علوم پزشکی ایران
2 استادیار، پژوهشگاه مخابرات ایران (ITRC)
3 استاد، دانشکده مهندسی کامپیوتر، دانشگاه صنعتی شریف
4 استادیار، دانشکده مهندسی مکانیک، دانشگاه سمنان
5 استادیار، دانشگاه علوم پزشکی سمنان
6 استادیار، پژوهشگاه مخابرات ایران (ITRC)
doi
10.22075/jme.2023.30259.2425چکیده
در این مقاله، مساله مدلسازی اپیدمی و هموار کردن منحنی همهگیری بیماریها در شبکههای انسانی-اجتماعی مورد بررسی قرار میگیرد. هموارتر کردن نمودار همه-گیری به معنی کند کردن گسترش بیماری و کاهش نرخ انتقال است که با استفاده از فاصلهگذاری اجتماعی، ایزوله کردن افراد و البته واکسیناسیون انجام میشود. روشهای غیردرمانی البته راههای سادهتر و سریعتری برای کنترل نرخ گسترش و اپیدمی بیماری هستند. با هدفمندتر کردن این روشهای غیر درمانی برای گروههایی مشخص با مرکزیت بالاتر در ساختار جامعه میتوان به نسبت نمودار هموارتری برای همهگیری بیماری مثل کرونا داشت بدون اینکه هزینه های درمانی خاصی تحمیل گردد. هدف در این پژوهش ابتدا مدلسازی مساله اپیدمی و سپس ارایه راهکارها و الگوریتمهای ساختاری بر مبنای ساختار شبکه انسانی اجتماعی به منظور واکسیناسیون هدفمندتر یا روشهای غیردرمانی هدفمندتر برای کاهش پیک بیماری واگیر و هموارکردن منحنی همهگیری میباشد. این راهکارها براساس ساختار گراف شبکه انسانی-اجتماعی بوده و میتوانند تا حد محسوسی در کاهش نرخ انتقال موثر باشند. بدین منظور تعداد خاصی از نودهای شبکه با مرکزیت بالا ایزوله شده و سپس نمودار همهگیری شبکه بررسی میشود. این تحقیق نتایج معناداری برای هموارکردن نمودار همهگیری شبکه تنها با ایزوله کردن درصد کمی از نودهای خاص را نشان میدهد. روشهای ارایه شده در این تحقیق مستقل از نوع بیماری بوده و برای انواع بیماریهای واگیردار ار جمله کووید-19 موثر است.
