اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر رشد به نفع فقیر در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
3 دانشیار گروه اقتصاد واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران
4 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان
doi
10.22084/aes.2019.17453.2732چکیده
کاهش فقر از مهمترین اهداف سیاستهایی است که توسط دولتها دنبال میشود. ضمن آنکه رشد اقتصادی و اعتقاد جدی به رشد همراه با عدالت نیز همواره موردتوجه سیاستگذاران بوده است. در این راستا، مفهوم رشدبهنفع فقیر، بر ارتباط متقابل بین سه عنصر رشد، فقر و نابرابری تمرکز میکند. از طرف دیگر، رشدبهنفع فقیر از عوامل متعددی از جمله متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر میپذیرد. هدف این مقاله، بررسی اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر رشدبهنفع فقیر طی دوره 1394-1361 است. بدین منظور پس از محاسبه شاخص رشدبهنفع فقیر، با استفاده از دادههای سری زمانی متغیرهای نقدینگی، بدهی خارجی، مخارج مصرفی و عمرانی دولت، پرداختهای انتقالی، درآمد نفت، بازبودن اقتصادی و بهکارگیری روش خود رگرسیونی با وقفههای توزیعی به تخمین رابطه موردنظر پرداخته شده است. نتایج نشان میدهد که متغیرهای موردبررسی به استثنای پرداختهای انتقالی و بازبودن اقتصاد اثر منفی بر رشدبهنفع فقیر دارند. بهعبارتدیگر، با افزایش آنها، سهم فقرا از رشد اقتصادی کمتر از اغنیا خواهد بود. لذا پیشنهاد میشود دولت با بهبود زیرساختها و افزایش مخارج اجتماعی در زمینه آموزش و بهداشت، همچنین هدایت نقدینگی بهسمت فعالیتهای مولد و اشتغالزا و اختصاص درآمدهای نفتی به بهبود عوامل زیربنایی، مسیر رشد اقتصاد را بهگونهای تغییر دهد که هدف کاهش فقر و نابرابری محقق گردد. همچنین با وجود اثر مثبت پرداختهای انتقالی و بازبودن اقتصاد بر رشدبهنفع فقیر، پیشنهاد میشود با شناسایی دقیق افراد فقیر و هدفمندسازی یارانهها و همچنین برداشتن موانع تجارت آزاد و عضویت در سازمان تجارت جهانی به همراه ایجاد زیرساختها و نهادهای متناسب، بر اثرگذاری سیاستهای فوق افزوده گردد.