چالشهای امنیتی پیش روی آسیا – پاسیفیک با تکیه بر شاخصهای نظریه امنیتی منطقهای بری بوزان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
2 استادیار گروه پدافند غیرعامل، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
چکیده
منطقه آسیا - پاسیفیک بهعنوان یکی از مهمترین مناطق جغرافیایی و ژئوپلیتیکی، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری و تحول نظم و امنیت جهانی در قرن بیست ویکم دارد. یکی از نظریههای مهم در تحلیل این موضوع، نظریه مجموعه امنیتی - منطقهای بری بوزان است که بر شاخصهای پنجگانه استوار میباشد: وابستگی متقابل امنیتی؛ ساخت اجتماعی (الگوهای دوستی و دشمنی)؛ مجاورت جغرافیایی؛ ساختار آنارشیک؛ و استقلال نسبی. تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تحلیل چالشهای امنیتی پیش روی این منطقه بر اساس شاخصهای پنجگانه به رشته تحریر درآمده است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی است که با استفاده از منابع کتابخانهای و اینترنتی انجامگرفته است. بر اساس یافتههای پژوهش، مهمترین چالشهای امنیتی عبارتاند از: در شاخص اول، وابستگی متقابل مناقشات سرزمینی؛ تهدیدات غیرسنتی؛ بحران شبهجزیره کره؛ در شاخص دوم، به مسائل تاریخی و هویتی مانند میراث تاریخی: جنگ، اشغال و خاطرات جمعی، شکاف ایدئولوژیک و تقابل ارزشها، طیف روابط قدرت، معماری امنیتی چندلایه و رقابت گفتمانی: آسیا - پاسیفیک در برابر اقیانوس هند - آرام بازمیگردند؛ در شاخص سوم چالشها برآمده از درهمتنیدگی حوزههای بحرانزا در زیرمناطق این گستره وسیع هستند؛ همچنین طبق شاخص چهارم، چالشها ناشی از فقدان اقتدار کامل منطقهای، رقابت تسلیحاتی قدرتها، سیاستهای دوگانه کشورها همراه با ناکارآمدی نهادهای منطقهای میباشند؛ و در شاخص پنجم، چالشها بر اساس استقلال نسبی کشورهای منطقه، قابلمطالعه و بررسی هستند. نتیجه تحقیق نشان میدهد چالشهای امنیتی در قلمرو آسیا - پاسیفیک بهگونهای درهمتنیده و پیچیدهاند که اثرگذاری خود را بر ثبات و امنیت مناطق پیرامونی و جهانی برجای میگذارند.
