رابطه نرخ ارز با تراز تجاری ایران تحت شرایط نااطمینانی (رویکرد غیرخطی)
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد دانشگاه تهران
2 دکتری اقتصاد بینالملل دانشگاه تبریز
doi
10.22084/aes.2019.19200.2884چکیده
یکی از ویژگیهای اقتصاد ایران وجود محیط اقتصادی بیثبات توأم با نوسانات شدید است. نوسانات اقتصادی موجود در کشور از عوامل داخلی مانند بیثباتی تورمی و کسری بودجه و عوامل خارجی بهویژه وجود نوسانات شدید در نرخ ارز و ذخایر ارزی که متأثر از عوامل سیاسی همچون تحریماست، ناشی میشود. بیثباتی در فضای اقتصاد کلان ایران میتواند، روابط بین متغیرهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد. هدف این مطالعه بررسی اثر غیرخطی نرخ ارز حقیقی بر تراز تجاری (غیرنفتی) تحت شرایط بیثباتی اقتصاد کلان ایران طی دوره ۱۳۵۲- 1396است. برای این منظور ابتدا شاخص ترکیبی بیثباتی اقتصادی با استفاده از متغیرهای شاخص قیمت مصرفکننده، ذخایر ارزی، نرخ ارز، کسری بودجه و نرخ سود سپردههای بلندمدت محاسبهشده و سپس الگو پژوهش با استفاده از رهیافت مارکوف- سوئیچینگ برآورد شده است. نتایج حاکی از آن است که بیثباتی اقتصاد کلان در ایران، قابلتفکیک به دو رژیم شامل بیثباتی بالا (رژیم 1) و پایین (رژیم 2) است. اثر مستقیم نرخ ارز حقیقی بر تراز تجاری در هر دو رژیم مثبت و معنادار است. یعنی با افزایش نرخ ارز تراز تجاری در هر دو رژیم بهبود مییابد. اثر بیثباتی اقتصاد کلان بر رابطه نرخ ارز با تراز تجاری در هر دو رژیم منفی و معنادار است. منفی بودن این ضریب در دو رژیم به این معنی است که بیثباتی اقتصاد کلان موجب کاهش اثر نرخ ارز بر تراز تجاری ایران میشود.
