شناسایی و تعیین اهمیت عوامل مؤثر بر حکمرانی شایسته در ارتقای کیفیت محیط زیست با استفاده از روش داده‌بنیاد و تحلیل سلسله‌مراتبی

نویسندگان

1 استاد و عضو هیئت‌علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

5 استادیار و عضو هیئت‌علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

6 دانش‌آموخته دکتری تخصصی جامعه‌شناسی سیاسی پژوهشگری

7 دانشجوی دکتری علوم دفاعی راهبردی گرایش اندیشه نظامی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران

doi
چکیده

محیط زیست بیش از گذشته به‌عنوان یک مؤلفه مهم در سطوح مختلف یک جامعه مطرح شده است و به مرور زمان به دغدغه اصلی مدیریت کلان کلیه جوامع تبدیل شده است. تحقیق حاضر تلاش دارد با تمرکز بر حوزه محیط زیست، مدلی در خصوص حاکمیت شایسته ارائه می‌دهد. به این منظور و با توجه به عدم وجود پیشینه، از نظر خبرگان جهت شناسایی مدل استفاده گردید. یک نمونه چهل‌نفری از خبرگان تشکیل و با استفاده از مصاحبه عمیق 30 عامل استخراج گردید که در 6 دسته حاکمیتی، قانونی، اجرایی، اقتصادی، صنعتی و فناوری اطلاعات طبقه‌بندی شده است. سپس، به‌منظور تعیین اهمیت هر یک از عوامل با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) وزن هر یک از آن‌ها محاسبه شده است و براساس درجه اهمیتشان اولویت‌بندی شده است. براساس نتایج به‌دست‌آمده عوامل اصلی مؤثر بر حکمرانی شایسته برای ارتقای کیفیت محیط زیست عبارتند از: عوامل قانونی با وزن 239/0 در رتبه 1، عوامل صنعتی با وزن 19/0 در رتبه 2، عوامل حاکمیتی با وزن 155/0 در رتبه 3، عوامل فناوری اطلاعات با وزن 092/0 در رتبه 4، عوامل اجرایی با وزن 069/0 در رتبه 5 و عوامل اقتصادی با وزن 057/0 در رتبه 6 قرار دارد. همچنین نتایج نشان داد که توسعه شهرها و روستاهای پایدار به‌عنوان مهم‌ترین عامل از نظر خبرگان شناسایی شده است و ضعیف‌ترین عوامل تصویب قوانین قابل اجرا در حیطه محیط زیست، شفافیت و توسعه جامعه مدنی قرار دارند که این امر نشان می‌دهد این عوامل از منظر خبرگان دارای اهمیت کمتری هستند.