استخراج و شناسایی ترکیبات شیمیایی آب‌دوست‌‌ِ مواد استخراجی بافت گره پهن‌برگان

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 کارشناس ارشد گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 دانشیارگروه صنایع غذایی، دانشکدة کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 کارشناس ارشد شیمی آلی، جهاد دانشگاهی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jfwp.2015.54826
چکیده

در این تحقیق ترکیبات شیمیایی‌ِ مواد استخراجی آب‌دوست گره گونه‌های راش، افراپلت، توسکای قشلاقی، و ممرز استخراج و به وسیلة کروماتوگرافی گازی‌ـ طیف‌سنجی جرمی (GC/MS) شناسایی شدند. پیش‌استخراج با حلال هگزان، به منظور حذف ترکیبات چربی‌دوست و به دنبال آن استخراج ترکیبات آب‌دوست‌ِ مواد استخراجی گره‌ها، با روش غوطه‌وری در حلال اتانول‌ـ آب (v/v1:9) انجام شد. همچنین ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصارة مواد استخراجی گره‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد نوع و مقدار مواد استخراجی در گونه‌های مختلف متفاوت است و گونة ممرز، با مقدار 33/4 درصد، بیشترین بازده استخراج را دارد. همچنین، مقایسة ارزیابی ظرفیت کل فنولی بر اساس روش فولین سیوکالتیو با نتایج GC/MS نشان داد این روش نمی‌تواند به طور دقیق بیانگر مقدار ترکیبات فنولی‌ِ عصاره‌ها باشد. ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصاره‌ها با دو روش ارزیابی میزان توانایی به‌دام‌اندازی رادیکال DPPH و ارزیابی ظرفیت کلیت‌کنندگی یون آهن II بررسی شد. نتایج نشان داد ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصاره‌ها به مقدار و نوع ترکیبات آن‌ها بستگی دارد. در این تحقیق ترکیبات شیمیایی‌ِ مواد استخراجی آب‌دوست گره گونه‌های راش، افراپلت، توسکای قشلاقی، و ممرز استخراج و به وسیلة کروماتوگرافی گازی‌ـ طیف‌سنجی جرمی (GC/MS) شناسایی شدند. پیش‌استخراج با حلال هگزان، به منظور حذف ترکیبات چربی‌دوست و به دنبال آن استخراج ترکیبات آب‌دوست‌ِ مواد استخراجی گره‌ها، با روش غوطه‌وری در حلال اتانول‌ـ آب (v/v1:9) انجام شد. همچنین ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصارة مواد استخراجی گره‌ها بررسی شد. نتایج نشان داد نوع و مقدار مواد استخراجی در گونه‌های مختلف متفاوت است و گونة ممرز، با مقدار 33/4 درصد، بیشترین بازده استخراج را دارد. همچنین، مقایسة ارزیابی ظرفیت کل فنولی بر اساس روش فولین سیوکالتیو با نتایج GC/MS نشان داد این روش نمی‌تواند به طور دقیق بیانگر مقدار ترکیبات فنولی‌ِ عصاره‌ها باشد. ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصاره‌ها با دو روش ارزیابی میزان توانایی به‌دام‌اندازی رادیکال DPPH و ارزیابی ظرفیت کلیت‌کنندگی یون آهن II بررسی شد. نتایج نشان داد ظرفیت آنتی‌اکسیدان عصاره‌ها به مقدار و نوع ترکیبات آن‌ها بستگی دارد.