فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پروژه‌های عمرانی بخش عمومی با تأخیرهای زیادی به اتمام می­رسند و درعین‌حال تعداد زیادی طرح نیمه‌تمام در کشور وجود دارد. یکی از راه‌های غلبه بر این موضوع استفاده از مدل‌های مشارکت عمومی-خصوصی است که در برنامه ششم توسعه در ایران موردتوجه قرار گرفته است. اما موفقیت این مدل‌ها نیازمند ایفای صحیح نقش دولت است. در این مقاله، در قالب یک الگوی نظری و تحلیلی، ریسک‌های ناشی از عدم‌تخصیص اعتبارات عمرانی بر تأخیر طرح‌های زیرساختی بررسی شده است. نتیجه مطالعه این است که در مدل‌های مشارکت عمومی-خصوصی، لازم است سرمایه­گذاری به‌صورت کامل توسط بخش غیردولتی صورت گیرد. آورده بخش دولتی صرفاً منوط به شروع دوره باشد که می­تواند در قالب تأمین زمین و یا واگذاری طرح‌های نیمه‌تمام و یا موارد مشابه باشد و منوط به تخصیص­های سنواتی عمرانی نباشد. در این حالت برای دولت بهینه است که به‌جای این‌که به‌طور مشارکت مستقیم در سال‌های ساخت پروژه سرمایه­گذاری و هزینه کند، از طریق دستمزد، خرید خدمات و هزینه­هایی که از طریق بودجه جاری در سال‌های بعد مشارکت خواهد کرد، در سرمایه­گذاری مشارکت داشته باشد و به‌جای سرمایه­گذاری در زیرساخت­ها، به‌عنوان خریدار خدمت عمل کند. بدین ترتیب بودجه و اعتبار موردنیاز از بخش عمرانی (تملک دارایی­های سرمایه­ای) به بخش جاری بودجه (هزینه­ای) منتقل می­­شود. همچنین، هزینه فرصت تأخیر در بهره‌برداری از طرح‌های زیرساختی محاسبه شده است. این چارچوب محاسباتی می­تواند به‌عنوان یکی از معیارهای واگذاری و قیمت­گذاری طرح‌های دولتی در قالب مدل مشارکت عمومی-خصوصی مدّنظر قرار گیرد.