تأثیر اندازه‏های مختلف روشنه‏های طبیعی بر تنوع و ترکیب گیاهان در توده‏های آمیختة اسالم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم جنگل، دانشکدﮤ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 دانشیار، دانشکدﮤ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 دانشیار پژوهش، مؤسسة تحقیقات جنگل‏ها و مراتع کشور، تهران، ایران

4 دانشیار، دانشکدﮤ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22059/jfwp.2015.54829
چکیده

به‌ منظور بررسی تأثیر اندازة سطح روشنه در تنوع گونه‏های گیاهی و ترکیب و میزان زادآوری در توده‏های آمیخته، قطعة شاهد واقع در سری 3 ناو اسالم انتخاب شد. روشنه‏های موجود در سطح قطعة مورد بررسی شناسایی و مختصات مکانی آن‌ها ثبت شد. روشنه‏های موجود در اندازه‌هایی با وسعت کم (کمتر از 2 آر)، متوسط (2 تا 5 آر)، بزرگ (5 تا 10 آر)، و بسیار بزرگ (بیش از 10 آر) طبقه‏بندی و در هر طبقه تعدادی روشنه با مشخصات نسبتاً همگن از نظر جهت و شیب انتخاب ‏شد. طول دو قطر عمود بر هم (قطر کوچک و بزرگ) هر روشنه اندازه‏گیری و سطح آن به کمک معادلة بیضی محاسبه شد. گونه‏های چوبی و علفی زیر قطعه‌نمونه‌های 4 متر مربعی (2×2) در چهار گوشه، محل تقاطع دو قطر کوچک و بزرگ، و همچنین در ربع قطر بزرگ هر روشنه برداشت و شاخص‏های تنوع و یکنواختی و غنا محاسبه و تفاوت آن‌ها در طبقات مختلف، با آزمون‏ یک‌طرفه و آزمون ناپارامتری کروسکال والیس ارزیابی شد. نتایج نشان داد متوسط سطح روشنه‏ها 6/442 متر مربع است و از نظر شاخص‏های تنوع گونه‏های چوبی و علفی اختلاف معنادار بین طبقات مختلف روشنه مشاهده نمی‏شود؛ اما از نظر ترکیب زادآوری بین روشنه‏ها اختلاف معنادار مشاهده شد. مناسب‏ترین اندازة سطح روشنه برای حفظ تنوع گونه‏های چوبی، در توده‏های آمیخته، روشنه‏هایی با ابعاد متوسط (200 تا 500 متر مربع) بود.