پیش‌بینی پاسخ به شکست بر‌اساس قالب‌های‌ذهنی زبانی در میان زبان‌آموزان ایرانی: نقش واسطۀ جهت‌گیری هدف و یادگیری خودتنظیمی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد رشته روان‌شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه روان شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استادیار، گروه روان شناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22054/jep.2023.62739.3436
چکیده

قالب‌های‌ذهنی به عنوان یک سیستم شناختی-انگیزشی مشخص می‌کنند که چگونه افراد درباره ویژگی‌های شخصیتی خود، تلاش، موفقیت و شکست در شرایط مختلف فکر می‌کنند. هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطۀ بین قالب‌های‌ذهنی زبانی با پاسخ به شکست در میان زبان‌آموزان با نقش واسطۀ جهت‌گیری هدف و یادگیری خودتنظیمی بود. روش این پژوهش از نوع توصیفی و بر‌اساس تحلبل مسیر است. جامعه آماری را تمامی زبان‌آموزان مؤسسات آموزش زبان انگلیسی شهرستان بهارستان در سال 1398 تشکیل می‌دادند. نمونه پژوهش شامل 205 زبان‌آموز (122 دختر و 83 پسر) بودکه به روش تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از چهار پرسشنامه، قالب‌های‌ذهنی زبانی لو و نوئلز (2016)، یادگیری خودتنظیمی پنتریچ و دی‌گروت (1990)، جهت‌گیری هدف الیوت و چرچ (1997) و مقیاس پاسخ به شرایط شکست لو و نوئلز (2016) استفاده شد. داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تجزیه و تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد قالب‌ذهنی زبانی رشد از طریق واسطه‌گری اهداف یادگیری و راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر پاسخ تسلط دارای اثر غیرمستقیم مثبت و از طریق واسطه‌گری راهبردهای یادگیری خودتنظیمی بر پاسخ درماندگی-اضطرابی دارای اثر غیرمستقیم منفی بود. همچنین قالب‌ذهنی زبانی ثابت از طریق واسطه‌گری اهداف عملکرد-اجتنابی و باورهای انگیزشی (اضطراب امتحان) بر پاسخ درماندگی-اضطرابی اثر غیرمستقیم مثبت داشت. این‌درحالیست که اثر غیرمستقیم قالب‌های‌ذهنی زبانی بر پاسخ به شکست از طریق جهت‌گیری هدف عملکرد-گرایشی تأیید نشد. درنتیجه، مربیان زبان با آگاهی بیشتر از مفهوم قالب‌های‌ذهنی می‌توانند باورهای یادگیرندگان را درباره ماهیت و فرایند اکتساب دانش ارتقا دهند و بر اهمیت اهداف پیشرفت و خودتنظیمی در یادگیری تاکید کنند.