الگوسازی فرار مالیاتی در صنایع کارخانهای ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه مازندران
doi
10.22084/aes.2019.18501.2828چکیده
ساختار پیچیدهی تبدیل مواد اولیه به محصول در صنایع کارخانهای، ایجاد تناظر بین داده و ستانده را دشوار میسازد. چنین بنگاههایی میتوانند با وجود نظام مالیات بر ارزشافزوده بخشی از فروش خود را پنهان نمایند. در این پژوهش فرض شده است که انگیزهی اصلی بنگاه در چنین اقدامی فرار از مالیات بر سود است. هدف پژوهش حاضر، الگوسازی این نوع فرار مالیاتی است. در الگو، ارتباطی بین فرار مالیاتی و اجزای بهای تمامشدهی محصول صنعتی ایجاد شد. با استفاده از فرایند تصادفی، توزیعی برای ظرفیت مالیاتی، مالیات رسمی و فرار مالیاتی شکل گرفت. یافتهی پژوهش نشان میدهد که فرار مالیاتی در صنایع کارخانهای ایران حدود 40 درصد از درآمد مالیاتی دولت در این حوزه را از میان میبرد. بخشی از فرار مالیاتی محاسبهشده مربوط به مالیات بر ارزشافزوده است که بار آن به بنگاه تحمیل نمیشود ولی بهدلیل فروش غیررسمی، مالیات مرتبط با ارزشافزودهی ایجاد شده در بخش تولید و توزیع به دولت منتقل نمیگردد. جمع ارزش فرار مالیاتی معادل 2/4 درصد از درآمد صنایع کارخانهای است.