آثار چوب‌کشی زمینی با اسکیدر چرخ لاستیکی تیمبرجک C 450 بر برخی خصوصیات فیزیکی خاک‏های جنگلی (مطالعة موردی: بخش گرازبن، جنگل خیرود)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکدة منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfwp.2015.53974
چکیده

عملیات بهره‏برداری جنگل باعث ایجاد صدمات و تغییرات در برخی خصوصیات فیزیکی خاک می‏شود. لذا، لازم است دربارة میزان تخریب ویژگی‎های فیزیکی خاک تحقیقات لازم صورت گیرد. هدف از این پژوهش عبارت است از بررسی تغییرات مذکور در مسیر چوب‌کشی ناشی از تردد اسکیدر چرخ لاستیکی کابلی تیمبرجک C 450 از طریق اندازه‌گیری فاکتورهای بافت خاک، وزن مخصوص ظاهری، تخلخل و مقاومت به نفوذ خاک در پارسل‌های 311 و 319 سری گرازبن جنگل آموزشی و پژوهشی خیرود نوشهر. این پژوهش در غالب طرح فاکتوریل کاملاً تصادفی اجراشد. تیمارها شامل دو شیب زمین (رو به بالا و رو به پایین)، سه سطح تردد ماشین شامل کم (کمتر از 3 بار)، متوسط (3 تا 7 بار) و زیاد (بیش از 7 بار) و دو عمق خاک (10-0 و 20-10 سانتی‌متر) است. نتایج نشان داد که شدت تردد ماشین و جهت چوب‌کشی از نظر آماری بر مقدار کوبیدگی خاک مسیرهای اسکیدررو اثر معنا‏داری دارد. افزایش شدت تردد ماشین باعث افزایش کوبیدگی و مقاومت به نفوذ خاک می‎شود. البته، شدت این تغییرات در ترددهای اولیه (کمتر از 3 تردد) بیشتر است و اگرچه ترددهای بعدی سبب تغییر این فاکتورها شد، ولی روند آن معنا‌دار نیست. کوبیدگی خاک در شیب رو به بالا بیشتر از شیب رو به پایین و در عمق 10-20 بیشتر از عمق 0-10 سانتی‌متر است. بنابراین، می‏توان نتیجه‏گیری کرد که عملیات چوب‌کشی باید در مسیرهای رو به پایین با شیب کمتر از 20 درصد برنامه‏ریزی شود و مسیرهای خروج چوب با شیب رو به بالای بیش از 10 درصد از عملیات چوب‌کشی مستثنی شود.