تحلیل عوامل کلان اقتصادی مؤثر بر شاخص توانپذیری مسکن خانوار در مناطق شهری ایران: با تأکید بر نقش دولت
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی
2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی
3 کارشناس ارشد اقتصاد دانشگاه شهید بهشتی
doi
10.22084/aes.2019.17744.2761چکیده
از دیدگاه اقتصاد خرد مسکن کالایی با کاربرد مصرفی و سرمایهای است و بهعنوان یک کالای ویژه دارای خواصی نظیر ناهمگن بودن، غیرقابل جانشینی و تحرکناپذیری است. مسکن بهعنوان کالاهای مصرفی بیشترین سهم را در سبد هزینه خانوار دارد. از سوی دیگر، مسکن بهعنوان کالای سرمایهای میتواند بخش عمدهای از سرمایهها و نقدینگیهای جامعه را جذب نموده و منجر به افزایش تقاضای سفتهبازی در بازار مسکن شود. شکلگیری تقاضای سرمایهای مسکن باانگیزه سوداگری و محدود بودن منابع زمین، منجر به افزایش قیمت زمین و مسکن و کاهش شاخص توانپذیری خانوار در مناطق شهری میشود؛ بنابراین، اعمال مالیات بر تقاضای سوداگری مسکن میتواند باعث کاهش تقاضای سوداگری مسکن و در نتیجه کاهش قیمت مسکن شود. این امر در نهایت، باعث افزایش قدرت مالی خانوار بهمنظور خرید مسکن باانگیزههای مصرفی خواهد شد. در این راستا، هدف این تحقیق بررسی عوامل کلان اقتصادی اثرگذار بر شاخص توانپذیری مسکن خانوار در مناطق شهری، با استفاده از مدل دادههای تابلویی پویا در دوره زمانی (1395-1385)، است. نتایج حاصلشده بیانگر این است که تسهیلات پرداختی بهمنظور خرید مسکن منجر به کاهش شاخص توانپذیری و افزایش دسترسی خانوارها به مسکن شده است. همچنین، سیاست مالیاتی اعمالشده در بخش مسکن از طریق کنترل تقاضای سوداگری مسکن دسترسی خانوارها به مسکن را افزایش داده است. بهعلاوه، اهرم زمین، قیمت داراییهای جایگزینی مسکن، نرخ تورم، نرخ اشتغال و نرخ ازدواج سایر عوامل اثرگذار بر شاخص توانپذیری مسکن خانوار بودهاند.