معرفی ویژگی الیاف چوبی و پوستی شش جمعیت ایرانی شاهدانه

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی‌ارشد بیولوژی و آناتومی، گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

2 دانشیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استادیار گروه علوم و صنایع چوب و کاغذ، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 استادیار گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز، دانشکدۀ علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

doi
10.22059/jfwp.2015.53983
چکیده

الیاف طبیعیْ تجدیدپذیر، زیست‌تخریب‌پذیر، و با آلودگی کم شاهدانۀ فیبری، جایگزینی مناسب برای الیاف چوبی درختان و الیاف مصنوعی است. در این پژوهش، ویژگی‌های الیاف چوبی و پوستی شش جمعیت ایرانی شاهدانه شامل طول، پهنا، پهنای دیواره، پهنای حفره، و شاخص دیوارۀ فیبر اندازه‌گیری و با‌هم مقایسه شد. به این منظور، بذر جمعیت‌ها گردآوری و در شرایط کنترل‌شده در گلخانه کشت شد. پس از فصل رویشی، ساقۀ گیاه با ریشه از خاک گلدان‌ها بیرون کشیده و با چاقو ریشه و شاخه و برگ‌های گیاه بریده شد و ساقه‌‌های گیاه برای خشک‌شدن در انبار با دمای اتاق ذخیره شد. سپس، الیاف چوبی و پوستی با چاقو و به روش مکانیکی از هم جدا و با بهره‌گیری از روش فرانکلین وابُری شدند. نتایج این پژوهش نشان داد در الیاف چوبی، به جز پهنا و پهنای حفرۀ فیبر، دیگر ویژگی‌ها در سطح 5‌درصد و در الیاف پوستی همۀ ویژگی‌ها در سطح 1‌درصد اختلاف معناداری دارند که بیانگر تنوع بالای جمعیت‌های شاهدانۀ ایران از دید ویژگی‌های گفته‌شده است. همچنین، همۀ ویژگی‌های الیاف چوبی و پوستی در برابر هم اختلاف معناداری در سطح 1‌درصد دارند. سرانجام، جمعیت‌های شاخص از نظر هر ویژگی مشخص و برای به‌کارگیری صنعتی در کاربردهای متناظر پیشنهاد شدند و جمعیت‌های سیرجان، کرمان، کاشان، و اراک به دلیل داشتن بیشترین مقدار در ویژگی‌های اندازه‌گیری‌شده، به‌‌منزلۀ جمعیت‌های فیبری احتمالی برای پژوهش‌های بیشتر معرفی شدند.