فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از معضلات موجود در سازه های هیدرولیکی سدها آب شستگی در پایین دست آنها می‌باشد. در تحقیق حاضر 54 آزمایش برای بررسی و تحلیل آب شستگی ناشی از جتهای متقاطع متقارن و 9 آزمایش با جت منفرد معادل بعنوان تستهای مرجع در بستر با قطر متوسط 4/1 میلیمتر انجام شده است و روابطی برای پیش بینی ابعاد حفره آب شستگی (عمق، طول و عرض حفره و همینطور محل قرارگیری انتهای پشته پایین دست) ارائه شده است. آزمایشها با تغییر پارامترهای مختلف هیدرولیکی بصورت سیستماتیک انجام شد و تاثیر هر یک از پارامترها بر ابعاد حفره آب شستگی بررسی شد. بر این اساس سه مقدار دبی، دو مقدار عمق پایاب و سه زاویه تقاطع گوناگون استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که در عمق پایاب کم آب شستگی جتهای متقاطع در تمامی زوایای تقاطع بیشتر از آب شستگی جت منفرد می‌باشد. در زاویه تقاطع 110 درجه در شرایط عمق پایاب کم آب شستگی بیشتری حتی نسبت به زاویه تقاطع 30 درجه ایجاد شد. همچنین مشاهده شد در زوایای تقاطع 70 و 110 درجه با کاهش عمق پایاب فرم آب شستگی بصورت نامتقارن می‌شود. افزایش عمق پایاب باعث افزایش عمق آب شستگی در زاویه تقاطع 30 درجه شد. بر این اساس معلوم شد استفاده از جت‌های متقاطع تنها در برخی از شرایط هیدرولیکی موثر و مفید است.