طراحی مدل مفهومی امتناع از مدرسه دانش‌آموزان دوره ابتدائی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه سنجش و اندازه‏گیری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری رشته مشاوره، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22054/jep.2022.65882.3555
چکیده

چکیدههدف از پژوهش حاضر شناسایی شاخصه‌های امتناع از مدرسه و مولفه‌های موثر بر آن و ارائه مدل مفهومی امتناع از مدرسه دانش‌آموزان دوره ابتدائی بود. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده بنیان )گراندد تئوری( مبتنی بر مصاحبه با متخصصان حوزه کودک، والدین دانش-آموزان دارای رفتار امتناع از مدرسه و مربیان آنها انجام شد. بدین منظور با روش نمونه گیری هدفمند با 7 نفر از متخصصان حوزه کودک و 10 نفر از والدین و مربیان دانش‌آموزان دارای رفتار امتناع از مدرسه به صورت موازی مصاحبه‌ های عمیق نیمه ساختاریافته به عمل آمد. پس از کدگذاری و تحلیل داده مصاحبه‌های هر سه گروه از شرکت‌کنندگان در پژوهش در بخش شاخصه‌ها یک مقوله اصلی و 7 زیرمقوله به دست آمد. همچنین در بخش مولفه‌های موثر بر امتناع از مدرسه 4 مقوله اصلی و 12 زیرمقوله استخراج شد. پس از مقایسه داده‌های به‌دست آمده از سه گروه مصاحبه‌شوندگان مدل مفهومی طراحی شد. از آنجا که رفتار امتناع از مدرسه در بسیاری موارد در سال‌های آتی منجر به رفتارهای ضد اجتماعی، فرار از مدرسه و در نهایت ترک تحصیل می‌شود، ارائه مدل مفهومی رفتار امتناع از مدرسه در مدارس، مراکز فرهنگی و مشاوره به منظور شناخت بهتر این سازه برای استفاده از روش‌های درمانی و پیشگیری از بروز چندین اختلال به طور هم‌زمان پیشنهاد می‌شود.