نقش واسطه‌ای تحول مثبت نوجوانی در رابطه بین جو اخلاقی مدرسه و رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

3 دانشجوی دکتری روانشناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 دانشیار گروه روان‏شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22054/jep.2022.63216.3457
چکیده

تحول مثبت نوجوانی، رویکردی جامع و یکپارچه است که بر نقاط قوت و فرایندهای انطباقی تاکید می‌کند. این رویکرد، مسیر نوجوانان را در جهت رسیدن به احساس شایستگی و کارآمدی در ابعاد مختلف جسمانی، اجتماعی، هیجانی، شناختی و اخلاقی هموارتر می‌کند و هدف آن ایجاد رفتارهای مثبت در نوجوانان است. در این راستا، هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه جو اخلاقی مدرسه و رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی با واسطه گری تحول مثبت نوجوانی بود. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل دانش‌آموزان شهر شیراز بود .به این منظور 671 دانش‌آموز دوره متوسطه اول و دوم شهر شیراز (293 پسر و 378 دختر) با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند و مقیاس‌‌های جو اخلاقی مدرسه (شولت و همکاران، 2002) ، تحول مثبت نوجوانی (گلدوف و همکاران، 2014) و رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی(کشکولی، 1395) را تکمیل نمودند. داده‌ها در قالب مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. با توجه به یافته‌ها، جو اخلاقی مدرسه و تحول مثبت نوجوانی اثر مستقیم و منفی بر رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی داشتند. همچنین جو اخلاقی مدرسه اثر مستقیم و مثبت بر تحول مثبت نوجوانی داشت. نتایج آزمون بوت استراپ نیز حاکی از آن بود که تحول مثبت نوجوانی، نقش واسطه-ای در رابطه جو اخلاقی مدرسه با رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی دارد. بر اساس نتایج به دست آمده از این پژوهش می‌توان گفت برای کاهش رفتارهای آسیب‌زای تحصیلی باید به جو اخلاقی مدرسه و نیز ارتقای مؤلفه‌های تحول مثبت نوجوانی توجه شود.