تحلیل نامتقارنی تکانههای قیمت و درآمد نفت در نرخ بیکاری ایران کاربردی از الگوی NARDL
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی دانشگاه مازندران
2 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه مازندران
3 کارشناس ارشد اقتصاد انرژی دانشگاه مازندران
doi
10.22084/aes.2018.16543.2658چکیده
در مطالعه حاضر کوشش بر آن است تا نقش تکانههای قیمت و درآمد نفت در نرخ بیکاری ایران در قالبی متقارن(خطی) و نامتقارن (غیرخطی) مورد بررسی قرار گیرد. به این منظور بر اساس دادههای فصلی 2001:2 تا 2017:4، در برآورد الگو از رهیافت خودتوضیحی با وقفههای توزیعی خطی و غیرخطی استفاده شده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهد که در قالب متقارن قیمت نفت بر نرخ بیکاری بهطور معکوس مؤثر بوده و درآمد نفتی اثری بر نرخ بیکاری ندارد. همچنین مطابق با قالب نامتقارن در کوتاهمدت قیمت و درآمد نفت اثری نامتقارن بر نرخ بیکاری دارد. بهنحویکه روند کاهشها در قیمت نفت با یک فصل وقفه با اثری معکوس بر نرخ بیکاری همراه بوده و افزایشها در قیمت نفت مؤثر نیست. در باب درآمد نفتی نتایج نشان میدهد که هم افزایشها و هم کاهشها در درآمد نفت اثری معکوس بر نرخ بیکاری دارد. بهنحویکه نخست، اندازه اثر افزایشها در درآمد نفت بر نرخ بیکاری، متفاوت از اثر کاهشها در آن است و دوم، اندازه اثرگذاری روند کاهشی درآمد نفت بر نرخ بیکاری بیش از اندازه اثرگذاری روند افزایشی آن است. در بلندمدت نیز نتایج برای قیمت نفت مشابه با دوره کوتاهمدت بوده و تنها کاهشها در قیمت نفت بر نرخ بیکاری اثری معکوس دارد. اثر تکانههای درآمد نفت نیز برخلاف دوره کوتاهمدت، در بلندمدت بر نرخ بیکاری با جهتی معکوس مؤثر است. بهنحویکه نخست، ناتقارنی در اثرگذاری تکانههای درآمد نفت بر نرخ بیکاری تأیید میشود و دوم بر خلاف کوتاهمدت، در بلندمدت اندازه اثر تکانههای مثبت درآمد نفتی بر نرخ بیکاری بزرگتر از اثر تکانههای منفی است. شاخص قیمت نیز در الگوی خطی و غیرخطی در کوتاهمدت و بلندمدت اثری معکوس بر نرخ بیکاری در اقتصاد ایران دارد.