مقایسۀ روش کازاگرانده و مخروط نفوذ در تعیین حد روانی خاک
نویسندگان
1 استادیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jfwp.2015.53089چکیده
بر اساس میزان رطوبت، رفتار خاک ریزدانه به چهار حالتِ جامد، نیمهجامد، خمیری، و روانی تقسیم میشود. روشهای تعیین حد روانی خاک ـ بهعنوان شاخصی مهم در طبقهبندی و ظرفیتسنجی خاک ـ برای استفاده بهعنوان مصالح و بستر جاده شامل استفاده از دستگاه کازاگرانده و مخروط نفوذ است. در پژوهشهای انجامشده در جنگل فقط از دستگاه کازاگرانده استفاده شده و تجربهای در مورد مخروط نفوذ وجود ندارد. از آنجا که صحت نتایج دستگاه کازاگرانده ارتباطی تنگاتنگ با تجربۀ کاربر دارد و این تأثیر در مورد مخروط کمتر است، در این پژوهش دو روش تعیین حد روانی خاک با یکدیگر مقایسه شد. برای مقایسه، دو نمونه خاک از بخش پاتم و نمخانۀ جنگل دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران تهیه و سپس آزمایش حد روانی با استفاده از دو دستگاه با 4 بار تکرار بر روی هر نمونه انجام شد. نتایج آزمایشها نشان داد که حد روانی در نمونۀ تهیهشده از بخش پاتم نزدیک به 50 است و اندکی تفاوت در برآورد حد روانی خاک باعث تغییر در طبقۀ خاک میشود و تفاوت بین دو روش از نظر فنی معنیدار است، اما در نمونة بخش نمخانه حد روانی در مرز نبود و با اندکی تفاوت، تغییری در کلاسة خاک رخ نداد. مقایسۀ ضریب تغییرات دو روش نشاندهندۀ دقت بالاتر روش مخروط بود، اما دربارة صحت روشها نمیتوان اظهارنظر کرد. در پایان پیشنهاد میشود قبل از استفاده از روش کازاگرانده تعدادی پیشآزمایش برای کسب تجربۀ کار با دستگاه انجام و سپس آزمایشهای اصلی انجام شود.
