پایداری زمانی الگوهای مکانی تاجبارش تکدرختان بلوط ایرانی در ناحیۀ رویشی زاگرس (مطالعۀ موردی: جنگلهای اطراف شهر ایلام)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جنگلداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران
2 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
3 استاد گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
doi
10.22059/jfwp.2014.52086چکیده
هدف از این مطالعه، بررسی توزیع مکانی و پایداری الگوهای تاجبارش پنج تک درخت بلوط ایرانی (Quercus brantii var. Persica) در فصل غیر رویش در جنگلهای زاگرس نزدیک شهر ایلام بود. تاجبارش، به کمک 16 جمعآوریکننده در هشت جهت زیر تاجپوشش هر تکدرخت، و میزان بارندگی به کمک شش جمعآوریکنندۀ باران که در فضای بازی در نزدیکی رویشگاه بررسی شده بودند اندازه گیری شد. میزان بارانربایی بهصورت غیر مستقیم از تفاضل بارندگی و تاجبارش محاسبه شد.اندازه گیری ها به مدت سه ماه، از اواخر آذر 1389 تا اوایل فروردین 1390، انجام گرفت. در این دوره، 24 مورد بارندگی با مجموع عمق 4/302 میلیمتر جمعآوری شد که بهطور متوسط 3/14 درصد آن برای تکدرختان بلوط ایرانی بهصورت بارانربایی تبخیر یا صرف اشباع تاجپوشش شد. در نمودارهای پایداری زمانی، کمتر از 6 درصد از جمعآوریکننده ها تفاوت معنیدار (05/0 =α) نسبت به میانگین نرمالشدۀ تاجبارش داشتند که بیانگر ناهمگنی کمتر تاجبارش در فصل استراحت در مقایسه با سایر مطالعات بر روی توده های جنگلی است. ترتیب جمعآوریکننده های تاجبارش در پلات های پایداری زمانی بهطور کلی پایینبودن مقدار تاجبارش در نزدیکی تنه برای تکدرختان بلوط ایرانی را تأیید میکند. استفاده از نمودارهای پایداری زمانی در این مطالعه، مناسببودن این روش را برای بررسی توزیع تاجبارش تکدرختان بلوط ایرانی در طی زمان نشان میدهد.