ارزیابی کارایی بانکهای منتخب در ایران و ارتباط آن با متغیرهای درون بانکی و کلان اقتصادی
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد، دانشگاه خوارزمی
doi
10.22084/aes.2018.14331.2510چکیده
پژوهش حاضر به اندازهگیری کارایی 15 بانک منتخب ایران به تفکیک بانکهای خصوصی، دولتی و دولتی خصوصی شده طی دوره زمانی 1394-1385 با روش تحلیل پوششی دادهها (DEA) که روشی پویا و پیشرو در اندازهگیری کارایی و بهرهوری است، میپردازد. برای این منظور از متغیرهای داراییهای ثابت، هزینههای عملیاتی، سپردهها و حقوق صاحبان سهام بهعنوان متغیر ورودی و متغیرهای سود خالص، جمع درآمدها و تسهیلات بهعنوان متغیر خروجی استفاده شده است. در مرحله بعد با استفاده از مدلهای پانل تأثیر متغیرهای درون بانکی (نسبت سرمایهگذاری به کل دارایی، نسبت بدهی به کل دارایی و اندازه بانک) و کلان اقتصادی (رشد اقتصادی، نرخ تورم، تغییر نرخ ارز، نوسانات نرخ تورم، نوسانات تغییر نرخ ارز و نرخ رشد نقدینگی) بر روی کارایی بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که بهطور میانگین، کارایی بانکهای دولتی 87%، کارایی بانکهای خصوصی 94% و کارایی بانکهای دولتی خصوصیشده 98% است. براساس نتایج پژوهش، نااطمینانی نوسانات تغییر نرخ ارز و تورم، تأثیر منفی بر کارایی بانکهای ایران دارند. همچنین نرخ تورم و تغییرات نرخ ارز نیز با کارایی بانکهای ایران رابطه منفی و معناداری دارد. بهمنظور افزایش کارایی بانکها پیشنهاد میشود که بانکها به سمت خصوصی شدن حرکت کنند و موجبات کاهش داراییهای ثابت و هزینههای عملیاتی خود را فرآهم کنند.