بررسی میزان شیوع شکاف کام و لب و عوامل خطرساز مرتبط با آن در گروهی از نوزادان شهر تهران از 1374 تا 1382

نویسندگان

1 استادیار گروه آسیب شناسی فک و دهان دانشکده دندانپزشکی آزاد اسلامی واحد تهران

2 دندانپزشک

doi
10.22038/jmds.2007.1405
چکیده

مقدمه:‌ شکافهای دهانی شایعترین نقص های مادرزادی صورتی در انسانها می‌باشند. علل بروز شکافهای دهانی چند عاملی بوده و عوامل ژنتیک و محیطی در بروز آن موثرند. شیوع شکافهای دهانی در نژادها و کشورهای مختلف متفاوت گزارش شده است. هدف از این مطالعه ارزیابی شیوع شکاف‌های دهانی در گروهی از نوزادان ایرانی و عوامل مرتبط با این ناهنجاری است. مواد و روش ها: این مطالعه بصورت توصیفی مورد – شاهد بر روی اطلاعات موجود انجام شد. جامعه مورد بررسی پرونده 147500 نوزاد متولد شده طی سالهای 1374 تا 1382 در بیمارستان های مهدیه و شهید اکبرآبادی تهران بود. پرونده 193 نوزاد مبتلا به انواع شکافهای دهانی و مادران آنها بررسی شد. گروه کنترل شامل 240 نوزاد سالم و مادران آنها بود. متغیرهای مرتبط  با نوزاد (جنس، وزن، نارس بودن و وجود انواع ناهنجاریهای دیگر) و عوامل مرتبط با مادر (سن حاملگی، ازدواج فامیلی و داروهای مصرفی)‌ بررسی شد و تحت نرم افزار SPSS  با آزمون  کای – دو آنالیز گردید. یافته ها : از مجموع 147500 نوزاد متولد شده در این مقطع زمانی 193 نوزاد مبتلا به انواع شکافهای دهانی یافت شدند. (3/1مورد در 1000 تولد). 17 نفر از نوزادان مزبور مرده متولد شده بودند. 11/46 درصد نوزادان مبتلا به شکاف کام و شکاف لب و 01/29 درصد مبتلا به شکاف لب و 87/24 درصد مبتلا به شکاف کام بودند. نسبت جنسیتی 27/1M/F= بود. بروز انواع شکافهای دهانی به طور معنی داری در نوزادان کم وزن (کمتر از 2500 گرم) بیشتر دیده شد (P<0.001 و OR=3.2). ازدواج فامیلی والدین عامل پراهمیت دیگری بود که در بروز شکافهای دهانی نقش داشت P<0.001) و OR=2.7). همچنین سن بالای 35 سال مادر و بیماریهای زمینه ای او نیز در بروز شکافهای دهانی نوزاد نقش موثری داشت (P=0.04 و OR=2.6 و (OR=2.3 و در50 درصد ازنوزادان مبتلا به شکاف کام سایر ناهنجاریهای اسکلتی و ارگانی نیز دیده شد. نتیجه گیری: در این مطالعه مشخص شد وقوع شکافهای دهانی در جمعیت مورد مطالعه 3/1 در 1000 تولد است که مشابه با نتایج تحقیقات سایر پژوهشگران در ایران است. بر پایه نتایج این مطالعه وزن نوزاد کمتر از 2500 گرم، ازدواج فامیلی، سن بالا و بیماریهای زمینه‌ای مادر و خانوار پر جمعیت به ترتیب مهمترین عوامل مرتبط با وقوع شکافهای دهانی بودند. بنابراین انجام برنامه های منظم مراقبت از زنان باردار و مشاوره ژنتیک در گروههای پر خطر توصیه می‌شود.