تأثیر ترکیبات مختلف فساد بر جذب سرمایه در کشورهای همتراز سطح توسعه ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22084/aes.2017.537.1چکیده
با وجودی که سرمایه بهعنوان مهمترین عامل در رشد اقتصادی کشورهای درحالتوسعه از اهمیت بسیاری برای این کشورها برخوردار است و بهدلیل محدودیتهای موجود در جذب آن، توجه بسیاری به سرمایهگذاری خارجی نیز میشود؛ اما عوامل متعددی وجود دارد که منافع حاصل از سرمایهگذاری، بهویژه سرمایهگذاری خارجی را کاهش میدهد. ازجمله مهمترین این عوامل، میزان فساد در کشور مقصد سرمایه است. مطالعات بسیاری نشان دادهاند که فساد (با تأکید بر ادراک فساد) اثری منفی بر سرمایهگذاری در کشورها دارد. لذا بهدلیل اهمیت این موضوع، بهویژه در کشورهای درحالتوسعه، این مطالعه به بررسی عوامل مؤثر بر سرمایهگذاری (سرمایهگذاری مستقیم خارجی و سرمایهگذاری داخلی بخش خصوصی) با تأکید بر شاخص ادراک فساد، کنترل فساد و برخی دیگر از متغیرهای تعدیلکننده فساد که در حکمرانی دولتها و لذا جذب سرمایه بیشتر مؤثر هستند، با استفاده از دادههای تابلویی و مدل خودرگرسیون برداری در میان 30 کشور درحالتوسعه طی سالهای 2005 تا 2015 پرداخته است. نتایج حاکی از آن است که ادراک فساد تأثیری بر سرمایهگذاری مستیم خارجی نداشته است؛ اما کنترل فساد اثر مثبت و معنیداری بر آن میگذارد. همچنین، هر دو شاخص ادراک فساد و کنترل فساد اثر مثبت و معنیداری را بر سرمایهگذاری داخلی بخش خصوصی داشتهاند. متغیرهای آزادی اقتصادی و ثبات سیاسی نیز بهعنوان برخی دیگر از متغیرهای تعدیل کننده فساد، تأثیر مثبت و معنیدار بر سرمایهگذاری داشتهاند.