تخمین ضریب دبی دریچه‌های کشویی در شرایط جریان مستغرق با بهره‌گیری از فنون محاسبات نرم

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب /دانشکده عمران/دانشگاه تبریز/تبریز/ایران

2 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی، دانشگاه صنعتی بورسا، ترکیه

3 دانشیار مهندسی عمران- هیدرولیک و مکانیک مهندسی رودخانه، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ارومیه.

4 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران- سازه، دانشکده فنی، دانشگاه ارومیه، ایران

doi
10.22075/jme.2022.23349.2090
چکیده

تخمین ضریب دبی دریچه‌های کشویی در شرایط جریان آزاد و مستغرق همواره یکی از موضوعات مورد علاقه محققین هیدرولیک بوده است. در سال‌های اخیر روابط نیمه تجربی مختلفی به‌منظور تخمین ضریب دبی دریچه‌های کشویی در شرایط جریان مستغرق ارائه شده که کاربرد این روابط اغلب با خطاهای بزرگی همراه بوده است. هدف از پژوهش حاضر استفاده از روش‌های رگرسیون فرایند گاوسی (GPR) و ماشین بردار پشتیبان (SVM) به عنوان فنون محاسبات نرم به‌منظور تخمین ضریب دبی دریچه‌های کشویی در شرایط جریان مستغرق و مقایسه نتایج حاصل با روش‌های نیمه تجربی بوده است. بدین منظور، با به‌کارگیری تعداد 122 دادة آزمایشگاهی، مدل‌های مختلفی بر اساس ترکیب پارامترهای بدون بعد تعریف ‌شده و دقت این مدل‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل کارایی بالای روش‌های هوش مصنوعی را نسبت به روش‌های تجربی به‌خوبی نشان داد. به راستی، بررسی مدل‌های مختلف نشان داد که تکنیک ماشین بردار پشتیبان به همراه پارامترهای ورودی y_t⁄w ، y_"0" ⁄w ،"1"/〖Fr〗^"2" و S با دارا بودن مقادیر 017/0RMSE=، 97/0R= و 95/0NSE= عملکرد بهتری نسبت به تکنیک رگرسیون فرایند گاوسی و سایر روش‌های نیمه تجربی در تخمین ضریب دبی دریچه‌های کشویی در شرایط جریان مستغرق دارا می‌باشد.

کلیدواژه‌ها