تحلیل تأثیر دینامیک رودخانه‏‏ های ساحلی بر ویژگی‏‏ های رسوب‏‏ شناسی و جهات نقل و انتقال آن‏ها در کرانۀ خط ساحلی (مطالعۀ موردی: ساحل غربی جلگۀ مکران)

نویسندگان

1 استاد گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه هرمزگان

3 استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jphgr.2018.224185.1006986
چکیده

توده‏‏های ماسه‏‏ای بر اثر عوامل مختلفی در مناطق ساحلی ایجاد‏‏ می‏‏شوند. هدف اصلی از این مقاله مطالعة عملکرد جریان‏‏های رودخانه‏‏ای بر ویژگی‏‏های رسوب‏‏شناختی کرانة ساحلی جلگة غربی مکران است. از ویژگی‏‏های باد، رسوب‏‏شناسی، تصاویر ماهواره‏‏ای، و نرم‏‏افزارهای رایانه‏‏ای W.R.Plot view،Gradistat ، و ArcGIS به عنوان داده‏‏ها و ابزارهای تحقیق استفاده شد. ویژگی‏‏های رسوب‏‏شناختی کرانه با تکنیک بررسی میدانی و ترسیم مقاطع نمونه مطالعه شد. هشت نمونه رسوب از نهشته‏‏های سطحی برداشت شد و شاخص‏‏های مورفومتری و مورفوسکوپی آن‏‏ها در آزمایشگاه تعیین شد. برای مطالعة امواج از معادله‏‏های مولیتور و ‏‏اندازه‏‏گیری طول بادگیر جهات مختلف در هشت ایستگاه فرضی استفاده شد. پراکنش این ایستگاه‏‏ها به نحوی انتخاب شد که معرّف تغییرات خط ساحلی باشد. بر طبق نتایج، مساحت زیادی از منطقة ساحلی تغییر شیب چندانی ندارد و دامنة جزر و مد در آن زیاد است. با وجود تأثیر زیاد فرایندهای رودخانه‏‏ای، حمل دریایی بخشی از مراحلِ پایانیِ حملِ ذراتِ نهشته بر کرانة خط ساحلی به‏‏شمار‏‏ می‏‏آید. در نتیجه‏‏گیری کلی‏‏ می‏‏توان گفت که منابعِ تأمینِ رسوبِ کرانة خط ساحلی دهانة رودخانه‏‏های همجوار است؛ به نحوی ‏که مسافت طی‏شدة رسوبات دریایی بسیار کم و نتوانسته است آثار حمل در نهشته‏های رودخانه‏‏ای بر ذرات رسوب را از بین ببرد.