تولید گیاهان هاپلوئید .Cucurbita pepo L از طریق القای بکرزایی توسط گردههای پرتوتابی شده با اشعه گاما
نویسندگان
1 جامعه المصطفی العالمیه
2 جامعه المصطفی العالمیه
3 دانشگاه تبریز
4 دانشگاه لرستان
doi
چکیده
در پژوهش حاضر تولید گیاهان هاپلوئید در کدو از طریق القای رویان های بکرزا مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور گلهای ماده توسط بساکهای پرتوتابیشده با دزهای مختلف (25، 50، 75، 100 و 200 گری) اشعه گاما گردهافشانی شدند. جنینهای القاءشده سه تا پنج هفته پس از گرده افشانی نجات داده شده و در محیط اختصاصی E20 کشت شدند. طبق نتایج تحقیق بیشترین تعداد جنین از دزهای 50 و 75 گری اشعه گاما بهدست آمد که 82% از کل جنینهای حاصله را در بر میگرفت و این درحالی بود که هیچ جنینی در دز 200 گری بهدست نیامد. باززایی و تولید گیاهان هاپلوئید بهشدت تحت تأثیر شدت دز اشعه گاما، تیپ و مرحله جنینی بود. بیشترین باززایی و تولید گیاه هاپلوئید مربوط به دز 50 گری بود که با 27 گیاه باززا شده و تولید 11 گیاه هاپلوئید اختلاف معنیداری را با سایر دزها درسطح 5% از خود نشان داد. جنینهای بیشکل فقط گیاه دیپلوئید تولید کردند؛ درحالیکه بهترتیب 17/29، 33/33، 14/57، 67/66، 100 و 100 درصد از گیاهان بهدستآمده از جنینهای لپهای، قلبی، اژدری، نوکپیکانی، نوکاژدری و کروی هاپلوئید بودند. بهطور کلی در طول مطالعه از 7744 بذر استخراجی، 127 جنین و 44 گیاه کامل بهدست آمد؛ که از این میان هاپلوئیدی 17 گیاه توسط فلوسایتومتری و شمارش کلروپلاستهای سلول های نگهبان روزنه و همچنین بررسی خصوصیات موفولوژیکی تأیید شد.