تبیین مدل سرزندگی تحصیلی بر اساس خودناتوان‌سازی با میانجی‌گری عشق به یادگیری، عزّت‎نفس و مهارت‎های خودتنظیمی

نویسندگان

1 دانشیار، روان‌شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 کارشناسی ارشد، روان‌شناسی بالینی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

4 دکتری، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران (نویسنده مسئول)

doi
10.22054/jep.2021.40800.2633
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین مدل سرزندگی تحصیلی بر اساس خودناتوان‌سازی با میانجی‎گری عشق به یادگیری، عزّت‎نفس و مهارت‎های خودتنظیمی انجام شده است. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی دانش‌آموزان دختر و پسر دبیرستان‌های شهر پلدختر( حدوداً 3990) بوده است که بر اساس جدول کرجسی و مورگان، 350 نفر (175 دختر و 175 پسر) به روش تصادفی مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه‌های خودناتوان‌سازی، سرزندگی تحصیلی، عزّت‎نفس، عشق به یادگیری و خودتنظیمی را تکمیل کردند. یافته‌ها نشان داد که مدل مفهومی پژوهش با برازش مناسبی مورد تأیید قرار گرفت. بر این اساس، بین خودناتوان‌سازی و سرزندگی تحصیلی رابطه منفی معناداری وجود دارد. علاوه بر این، دو متغیر عشق به یادگیری و عزّت‎نفس در رابطه میان متغیرهای خودناتوان‌سازی و سرزندگی تحصیلی به طور معناداری نقش میانجی‌گر دارند. با این وجود، متغیر مهارت‌های خودتنظیمی به عنوان یک عامل میانجی‌گر در رابطه میان متغیرهای متغیرهای خودناتوان‌سازی و سرزندگی تحصیلی شناخته نشد. بر اساس این یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که در وهله نخست، خودناتوان‌سازی عاملی است که می‌تواند اثرات زیان‎باری بر سرزندگی دانش‌آموزان در محیط مدرسه داشته باشد. به همین سبب، باید با بهره‌گیری از اثرات مثبت عواملی مانند افزایش عشق به یادگیری و عزّت‎نفس، آثار منفی این رابطه را به طور چشم‎گیری کاهش داد.