تبیین علّی بهزیستی تحصیلی بر اساس شناخت اجتماعی، اهداف پیشرفت اجتماعی و هیجان‌های مثبت تحصیلی و اجتماعی

نویسندگان

1 دکتری، روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسؤل)

2 دانشیار، روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشیار، روان شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22054/jep.2021.39467.2572
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط شناخت اجتماعی و بهزیستی تحصیلی با نقش واسطه‎گری اهداف پیشرفت اجتماعی و هیجان‎های مثبت تحصیلی و اجتماعی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان کارشناسی دانشگاه شیراز بود که از میان آن‌ها تعداد 566 نفر (278 پسر و 288 دختر) با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه شناخت اجتماعی دانشجویان (نجاتی و همکاران، 1397)، مقیاس اهداف پیشرفت اجتماعی (ریان و شیم، 2008)، مقیاس امید به تحصیل (خرمائی و کمری، 1396)، مقیاس تحسین (شیندلر و همکاران، 2013)، سیاهه‌ی مشغولیت تحصیلی (سالملا- آرو و آپادایا، 2012) و سیاهه‌ی فرسودگی تحصیلی (سالملا- آرو و همکاران، 2009) بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌ مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. مطابق یافته‌ها شناخت اجتماعی به واسطه‌ی هدف رشدیافتگی اجتماعی اثری غیرمستقیم و مثبت بر امید به تحصیل و تحسین داشت. هدف رشدیافتگی اجتماعی نیز به واسطه‌ی هیجان‌های مثبت امید به تحصیل و تحسین دارای اثری غیرمستقیم و مثبت بر مشغولیت تحصیلی و اثری غیرمستقیم و منفی بر فرسودگی تحصیلی بود. همچنین هدف اثباتی- گرایشی اجتماعی به واسطه هیجان اجتماعی تحسین به طور غیرمستقیم و منفی بر مشغولیت تحصیلی تأثیر داشت. طبق این نتایج، شناخت اجتماعی با افزایش هدف رشدیافتگی اجتماعی سبب افزایش هیجان‌های مثبت امید به تحصیل و تحسین شده و از این طریق بهزیستی تحصیلی (مشغولیت تحصیلی و فرسودگی تحصیلی) را تحت تأثیر قرار می‌دهد. می‌توان نتیجه گرفت که در حیطه‌ی بهزیستی تحصیلی متغیرهایی مانند شناخت اجتماعی، اهداف پیشرفت اجتماعی و هیجان‌های مثبت تحصیلی و اجتماعی می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند.