برآورد و تحلیل اثرات بازگشتی مستقیم ناشی از بهبود کارایی مصرف سوخت در بخش حمل‌ونقل جاده‌ای ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد، دانشگاه رازی، کرمانشاه

2 کارشناس‌ارشد اقتصاد انرژی دانشگاه رازی

3 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی

doi
10.22084/aes.2017.1801
چکیده

بهبود کارایی مصرف سوخت یکی از مهم­ترین سیاست­های مؤثر بر کنترل مصرف سوخت است و در کنار خود مسئله‌ای به نام اثرات بازگشتی را به همراه دارد. اثرات بازگشتی حالتی است که طی آن کاهش انتظاری در مصرف سوخت (به دنبال بهبود کارایی و کاهش قیمت مؤثر آن) به علت قانون تقاضا خنثی می­شود. این مطالعه به صورت تجربی و کمی برآورد اثرات بازگشتی مستقیم در بخش حمل­ونقل جاده­ای ایران با استفاده از اطلاعات استان­های کشور از 1383 تا 1393 را هدف قرار داده است. ابزار برآورد استفاده از روش گشتاورهای تعمیم­یافته و مدل مورد استفاده بهره­گیری از محاسبه کشش قیمتی تقاضای سوخت در نظر گرفته شده است. نتایج نشان می­دهد که اثرات بازگشتی مستقیم ناشی از بهبود کارایی مصرف بنزین و نفت­گاز به ترتیب، 6 و 2 درصد بوده است. به عبارتی 6 و 2 درصد از صرفه­جویی­های بالقوه، دوباره مصرف شده و 94 و 98 درصد مابقی ذخیره شده است. این نتیجه بر کم کشش بودن تقاضای سوخت نسبت به قیمت و لزوم توجه به سیاست­های غیرقیمتی در کنار سیاست­های قیمتی دلالت دارد.