مدل‌سازی عددی زمین‌لغزش سیلارد در حوضه آبخیز سد لتیان

نویسندگان

1 گروه عمران دانشکده مهندسی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار

doi
10.22075/jme.2022.25707.2193
چکیده

مناطق کوهستانى که بخش عمده‌اى از سرزمین ایران را فراگرفته است همواره مورد‌ ‌‌تهدید ناپایداری‌هاى دامنه‌اى و وقوع لغزش ناشی از آن بوده است. این پدیده، هرساله خسارات زیادى را به راه‌ها و اراضى مورد بهره‌بردارى انسان در این مناطق وارد می‌کند. وجود عوامل مستعدکننده ناپایداری دامنه‌ها نظیر شـیب، جنس لایه‌های زمـین و کاربری اراضی موجب خسـارت فـراوان بـه منـابع طبیعـی از قبیـل هدررفت سریع خاک، تخریب اراضی کشاورزی، جنگل‌ها و جاده‌ها می‌باشد. هدف از انجام این تحقیق، رسیدن به جایگاه، نقش و کاربرد روش مدل‌سازی عددی در پیش بینی وقوع زمین لغزش‌ها می‌باشد. لذا برای این منظور و در محیط نرم‌افزار FLAC نسبت به مدل‌سازی و تحلیل عددی به روش آنالیز برگشتی برای زمین‌لغزش سیلارد در حوضه آبخیز سد لتیان و با در نظرگرفتن تمام معیارهای ژئوتکنیکی (آزمایشات آزمایشگاهی و صحرایی و عوامل تاثیرگذار بر وقوع آن)، اقدام گردید و نتایج حاصله مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفتند. محاسبات مربوط به ضریب اطمینان برای پایداری شیب و نیز اندازه گیری جابجایی نقاط مفروض بر روی دامنه که بر روی مدل‌سازی دقیق هندسی و اعمال خصوصیات فیزیکی و مکانیکی لایه‌های خاک، صورت گرفت؛ نشان دادند که کاهش پارامترهای مقاومتی خاک منطقه به دلایلی همچون هوازدگیِ لایه های خاک و بارندگی از عوامل اصلی وقوع این لغزش بوده اند که نقش آب در آن به دو صورت کاهنده‌ی مقاومت (کاهش شدید چسبندگی و زاویه اصطکاک داخلی) و افزایش دهنده‌ی نیروی برشی از طریق فشار آب منفذی بواسطه‌ی اشباع شدن خاک بسیار برجسته است.