طبقهبندی پوشش گیاهی جنگلهای اُرس (Juniperus excelsa M.Bieb.) و تجزیه و تحلیل آن در ارتباط با متغیرهای محیطی (مطالعه موردی: بخشی از کوهستان البرز)
نویسندگان
1 استادیار، عضو هیئت علمی گروه جنگلداری مناطق خشک، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان
2 استاد گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 استاد گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران
4 عضو هیئت علمی گروه گیاهشناسی مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع
5 استادیار گروه جنگلداری دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22059/jfwp.2013.36113چکیده
جوامع جنگلی ارتفاعات ایران و تورانی با گونة ارس شناخته شده است. این جنگلها از گذشتههای دور تاکنون تغییرات زیادی را متحمل شدهاند و امروزه کمتر نشانی از جوامع پیوستۀ جنگلی دارند، اما هنوز هم میتوان تودههای دورافتاده اما متراکم ارس و حتی جنگلهای وسیع آن را یافت. در این تحقیق به پوشش گیاهی و ویژگیهای اکولوژیک این جنگلها در البرز جنوبی از شمال استان تهران تا شمال غرب استان سمنان پرداخته شده است. برداشت دادههای پوشش گیاهی بر اساس روش براون بلانکه همراه با اندازهگیری برخی متغیرهای مهم محیطی انجام پذیرفت. برای طبقهبندی پوشش گیاهی از TWINSPAN، تحلیل پوشش گیاهی از نرمافزار JUICE، و برای بررسی روابط پوششگیاهیـمحیط از تجزیۀ واریانس (ANOVA) و رجبندی CCA و PCA بهرهگیری شد. بر اساس نتایج بهدستآمده شش گروه پوشش گیاهی مشخص شد که از لحاظ فلورستیک و اکولوژی متمایز بودند و ویژگیهای رویشگاهی هریک با تعیین گونههای غالب و معرف تشریح شد. این گروهها در سه تیپ اصلی جای گرفتند: Juniperus Excelsa - Rhamnus Pallasii،Juniperus Excelsa - Cotoneaster NummulariusوJuniperus Excelsa - Lonicera Iberica. گروه اول در ارتفاعات پایینتر و خاکهای فقیرتر از نظر ازت و مادة آلی رویش دارد؛ در حالی که گروه دوم در ارتفاع بالاتر و خاکهایی با ازت، مادة آلی، و ظرفیت رطوبت اشباع بیشتری رویش دارد. گروه سوم نیز مختص مناطقی تحت تأثیر رژیم رطوبتی با منشأ هیرکانی است.