جرم و هم‌گرائی تولید سرانه: یک تحلیل مبتنی بر اقتصادسنجی فضایی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه شهدی چمران اهواز

doi
10.22084/aes.2016.1669
چکیده

یکی از نتایج الگوی رشد نئوکلاسیک سولو-سوآن، هم‌گرائی در تولید سرانه مناطق مختلف است. حالت شرطی هم‌گرائی، علاوه تولید سرانه اول دوره، متغیرهای دیگری را که می­توانند رشد بلندمدت مناطق را تحت تأثیر قرار دهند، در نظر می­گیرد. تحقیق حاضر نقش بازدارنده جرم در برقراری هم‌گرائی تولید سرانه واقعی را بین استان­های ایران (1379 تا 1392) مورد بررسی قرار داده است. از هم‌گرائی شرطی بتا و اقتصادسنجی فضائی برای بررسی هم‌گرائی استفاده شده است. شاخص جرم استان­ها با استفاده از روش تاپسیس محاسبه شده است و برای تخمین معادلات همگرایی از اقتصادسنجی فضائی استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می­دهد که هم‌گرائی رشد برای استان­های کشور، هرچند با سرعت کم، برقرار است. شاخص جرم تأثیر منفی اما غیرمعنی‌داری بر روند هم‌گرائی دارد. متغیرهای سرمایه انسانی (آموزش و سلامت) و برخورداری از فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز تأثیر مثبتی بر متوسط رشد استان­ها دارد. هم­چنین علامت منفی برای ضریب فضائی متغیر وابسته نشان از آن دارد که تمرکز قدرت اقتصادی برای رشد در یک منطقه، باعث کاهش قدرت رشد در مناطق مجاور می­شود.