بررسی جایگاه و منزلت انسان از منظر قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی ایران؛ گروه معارف اسلامی؛ دانشکده پزشکی

2 سطح 4 فقه و اصول حوزه علمیه قم؛ استادیار گروه معارف اسلامی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران. ایران، تهران

doi
10.22034/ksiu.2023.95.77
چکیده

هدف: با توجه به اینکه نگاه هر یک از مکاتب مهم بشری به «کرامت انسانی»، از مبانی نظری مهم و پایه‌ای آن‌ مکاتب شمرده شده که در تک‌تک باورهای این مکاتب جاری است، هدف از نگارش این پژوهش، تبیین ملاک ارزش و جایگاه انسان در نظام آفرینش از منظر مبانی نظری اسلام در مقابل اندیشۀ اومانیسم در جهان غرب بود. روش: این مقاله با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و اسنادی به روش توصیفی- تحلیلی به دسته‌بندی آیات قرآن و احادیث اهل بیت(ع) دربارۀ کرامت انسانی و خاستگاه و اقتضائات پرداخته است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که در نگرش برخاسته از قرآن و روایات، انسان دارای کرامت طبیعی(تکوینی) است که مربوط به نوع بنی‌‌آدم می‌باشد. همچنین می‌تواند با به فعلیت رساندن استعدادهای وجودی خویش در مسیر حق، از کرامت ارزشی(اکتسابی) بهره‌مند شود. نتیجه‌گیری: تا زمانی که عنوان بنی‌آدم با مؤلفه‌های کرامت طبیعی مانند روح، عقل و اختیار بر انسان صادق است، از حقوق فطری، طبیعی و اجتماعی برخوردار خواهد بود؛ مگر آنکه خالق شارع، مجازات خاصی را برای ارتکاب عمل خاصی تعیین کند که البته، فرا رفتن از آن نیز موجب ظلم بر بزهکار و نقض کرامت او خواهد بود.