فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بررسی پایداری فضاهای زیرزمینی و طراحی سیستم نگهداری مناسب از مهم‌ترین مراحل در فرآیند حفر تونل است. روش‌های مختلفی برای بررسی وضعیت پایداری تونل‌ها وجود دارد. در این مقاله به منظور تحلیل پایداری و پیشنهاد سیستم نگهداری مورد نیاز تونل‌های انحراف آب سد مشمپای زنجان از روش‌های عددی، تجربی و همگرایی- همجواری استفاده شده است. این تونل‌ها به قطر 10 متر، فاصلۀ افقی 20 متر و اختلاف ارتفاع 6 متر نسبت به هم قرار دارند. با توجه به شرایط درزه‌داری منطقه و تأثیر آن بر وضعیت پایداری دو تونل، از نرم‏افزار عددی المان مجزای UDEC استفاده و نتایج آن با روش‌های تجربی RMRو Q مقایسه شده است. همچنین با روش‌ همگرایی- همجواری پایداری تونل‌ها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحلیل عددی نشان می‏دهد که استفاده از سیستم نگهداری شاتکریت با ضخامت 10 سانتی‌متر به عنوان نگهدارندۀ موقت پایداری تونل را تضمین می‌کند و مقدار حداکثر جابجایی قائم در سقف تونل‌ها 64/8 و 16/9 میلی‌متر می‌باشد. ضریب اطمینان سیستم نگهداری برابر 5/3 و 02/2 با روش همگرایی- همجواری برای تونل‌ها برآورد شد.