ارتباط مؤلفههای ساختاری بازار و ضریب فازی فناوری در صنایع کارخانهای ایران (آزمون رهیافت رقابت خود مخرب شومپیتر)
نویسندگان
1 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 کارشناس ارشد علوم اقتصادی دانشگاه سیستان و بلوچستان
3 استادیار اقتصاد دانشگاه خلیجفارس بوشهر
doi
10.22084/aes.2016.1406چکیده
هدف محوری تحقیق جاری بررسی ارتباط میان ساختار بازار و ضریب فناوری صنایع کارخانهای ایران میباشد. در این مقاله از دادههای خام طرح جامع آمارگیری کارگاههای صنعتی ایران در سطح کدهای چهاررقمی ISIC در طی دوره زمانی 1374 تا 1389 استفادهشده است. مدل رگرسیونی تحقیق بر مبنای مدل لوین و ریس و همچنین مدل داسگوپتا و استیگلیتز با توجه به متغیرهای ساختاری بازار از جمله صرفههای مقیاس، شاخص تمرکز هرفیندال، نسبت تحقیق و توسعه به فروش و واردات کالاهای سرمایهای میباشد. نتایج تحقیق حاضر مؤید آن است که کمترین ضریب فناوری در میان صنایع کارخانهای ایران مربوط به صنعت بازیافت مواد ضایع است. از سوی دیگر، یافتههای تحقیق نشان میدهد که ارتباط منفی بین تمرکز و ضریب فناوری وجود دارد؛ یعنی صنایع انحصاری دارای ضریب فناوری پایین بودهاند. به عبارت دیگر، نگرش شومپیتر مبنی بر اینکه با بالا رفتن سطح تمرکز میزان نوآوری و خلق فناوری جدید افزایش می یابد، در بازارهای صنعتی ایران نقض میگردد. ازاینرو تجدید ساختار بازارهای انحصاری ایران برای توسعه ضریب فناوری الزامی است. همچنین نتایج تحقیق دلالت بر آن دارد که در اکثر صنایع کارخانهای ایران، به دلیل کوچک بودن سطح فعالیت و اندازه تشکیلات تولیدی، از صرفه های مقیاس بهره برداری نمیگردد.