ارزیابی عامل کنترل‌کننده ترقیق‌شدگی در بهینه‌سازی زمان‌بندی تولید معادن

نویسندگان

1 گروه معدن-مرکز آموزش عالی شهید باکری- دانشگاه ارومیه

2 عضو هیات علمی گروه مهندسی معدن دانشگاه ارومیه

3 گروه مهندسی معدن دانشگاه ارومیه

doi
10.22075/jme.2021.21153.1946
چکیده

با کاهش عیار مواد معدنی در اثر توسعه محدوده معدن به سمت اعماق و برای تأمین بهره‌وری اقتصادی عملیات معدنکاری بایستی ظرفیت تولید معادن افزایش یابد. بهینه‌سازی مسائل زمان‌بندی تولید در معادن، به دلیل افزایش مقیاس تولید نیازمند به محاسبات و طراحی‌های دقیق‌تر است. از میان روش‌های استخراج زیرزمینی روش تخریب‌بلوکی جز روش‌های بزرگ‌مقیاس و پرکاربرد در جهان است. در فرایند تولید این‌گونه معادن کنترل تخلیه بحرانی‌ترین عنصر طراحی است. اگر نرخ تخلیه و کنترل مهاجرت مواد خردشده در بین دهانه‌های‌تخلیه به‌درستی انجام نگیرد خسارات جبران‌ناپذیری را به مجموعه معدن وارد می‌کند. در این تحقیق مدل ریاضی بر مبنای برنامه‌ریزی‌خطی‌عدد‌صحیح‌مختلط جهت اعمال محدودیت کنترل ترقیق‌شدگی در مسائل زمان‌بندی تولید معادن تخریب‌بلوکی ارائه و موردربررسی قرار گرفت تا با کنترل مناسب از عیار و تناژ مواد تخلیه‌شده، از اختلاط باطله با مواد‌معدنی در مناطق تخریب‌شده جلوگیری کرده و بهینه‌سازی واقعی‌تر از طراحی این معادن در اختیار گروه عملیات استخراج قرار دهد. نتایج اجرای مدل پیشنهادی با استفاده از نرم‌افزار CPLEX نشان داد برای یک محدوده معدنی با 199 دهانه‌تخلیه که در طی 15 سال از عمر معدن برنامه‌ریزی‌شده است در اثر استفاده از محدودیت کنترل ترقیق‌شدگی مقدار NPV 47/7 % معادل ‌M$2/12 افزایش داشته و از استخراج ‌-Mt5/3 باطله جلوگیری شده است. محدودیت کنترل ترقیق‌شدگی ضمن افزایش متوسط عیار تولیدی سالیانه و همین‌طور کاهش هزینه‌های باطله‌برداری موجب افزایش طول عمر ماشین‌آلات و تجهیزات درگیر در عملیات استخراج می‌شود.