اثر تغییرات جمعیتی بر مالیات ناشی از مصرف و درآمد در اقتصاد ایران: رویکرد شبیهسازی خرد
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانیسازمان سمت
doi
چکیده
این مقاله، یکی از مهمترین «موضوعات اقتصادی» یعنی رابطهی بین درآمدهای دولت و تغییرات جمعیتی را که ممکن است تبدیل به یک «مسأله اقتصادی» شود مورد بررسی قرار میدهد. برای این منظور دو پایهی مالیاتیِ درآمد و مصرف که به لحاظ نظری، بیشترین ارتباط را با تغییرات جمعیتی دارند انتخاب شدهاند. برای این بررسی از یک چارچوب تحلیلی خرد استفادهشده که شامل چند مرحله است: در مرحلهی اول، پروفایلهای درآمدی افراد تخمین زده شدهاند، سپس با استفاده از یک تابع چند نرخی، مالیات متعلق به هر طبقهی سنی برآورد شده و در نهایت بعد از پیشبینی کل دریافتیهای مالیات بر درآمد، بر اساس یک تحلیل حساسیت، واکنش مالیات بر درآمد متعلق به هر کدام از گروههای سنی به تغییرات جمعیتی مورد ارزیابی قرار گرفته است. همچنین، مالیات بر مصرف نیز طی یک فرآیند چند مرحلهای و بهکارگیری ابزارهای تخمین و جداول داده- ستانده مورد برآورد واقعشده است. نتایج بهدستآمده نشان میدهند که مالیات بر درآمد در ایران در حال حاضر صرفاً برای گروههای پایین سنی تحت تأثیر منفی تغییرات جمعیتی قرارگرفته و با یک آهنگ مداوم تا اواخر دههی 1410 شمسی سایر طبقات سنی را نیز در برمیگیرد. مالیات بر مصرف نیز کندتر از مالیات بر درآمد تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
