تأثیر ابعاد سرمایه انسانی بر بهره‌وری کل عوامل تولید در اقتصاد ایران

نویسندگان

1 استاد گروه اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

2 کارشناس انجمن علمی اقتصاد توسعه منطقه ای

3 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

doi
چکیده

در این مطالعه رابطه بلندمدت میان ابعاد سرمایه انسانی (آموزش و سلامت) و بهره‌وری کل عوامل (TFP) تولید ایران با استفاده از تحلیل سری زمانی طی دوره زمانی 57-1389 برآورد شده است. در کنار شاخص‌های سرمایه انسانی از متغیرهای دیگری نظیر انباشت سرمایه تحقیق و توسعه داخلی و موجودی سرمایه سرانه به‌عنوان متغیرهای کنترل استفاده‌شده است. تحلیل همگرایی بلندمدت از طریق برآورد الگوی تصحیح خطای نامقید (UECM) بر مبنای آزمون باند انجام و ضرایب بلندمدت و کوتاه­ مدت با استفاده از الگوی خود بازگشت با وقفه­های گسترده(ARDL) برآورد شده است. نتایج برآورد حاکی از اثر مثبت و معنی­دار شاخص­های سرمایه انسانی و موجودی سرمایه سرانه بر سطح بهره‌وری کل عوامل است. نتایج آزمون علیت در چارچوب الگوی تصحیح خطا (ECM)، بیانگر وجود رابطه علی دوطرفه میان سرمایه انسانی از نوع آموزش و بهره‌وری کل عوامل تولید در بلندمدت است.