تحلیل مقایسه‌ای کارایی انرژی صنایع بزرگ استان‌های ایران با استفاده از روش تحلیل فراگیر داده‌ها در دوره‌ی 1390-1387

نویسندگان

1 مربی گروه اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان

doi
چکیده

دو شاخص شناخته‌شده راجع به اینکه نهاده­های انرژی چگونه مصرف می‌شوند وجود دارد: یکی شدت انرژی که میزان مصرف انرژی برای تولید یک واحد محصول را اندازه می‌گیرد و دیگری کارایی انرژی (بهره‌وری انرژی)، که نسبت تولید ناخالص داخلی به انرژی مصرفی را اندازه می‌گیرد. اما این دو شاخص انرژی را به عنوان تنها نهاده در نظر می­گیرند. در مقابل، شاخص TFEE علاوه بر انرژی سایر نهاده‌های کلیدی تولیدمثل نیروی کار و سرمایه را نیز در محاسبه­ی کارایی انرژی لحاظ می‌کند. در این مطالعه کارایی انرژی صنایع بزرگ استان­های ایران در دوره 1390-1387 با استفاده از شاخص کارایی کل عامل انرژی (TFEE) در چارچوب کلیه­ی عوامل تولید و بر پایه­ی روش تحلیل فراگیر داده­ها محاسبه‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که میانگین کارایی انرژی کل صنایع بزرگ استان‌های ایران در دوره‌ی موردنظر تقریباً 4/0 می‌باشد و بیشترین میزان متوسط کارایی انرژی به ترتیب مربوط به استان‌های هرمزگان، تهران، بوشهر، آذربایجان و کرمان و کمترین آن نیز مربوط به خراسان شمالی، چهارمحال بختیاری، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و لرستان می‌باشد. همچنین برآوردها در دوره­ی مورد نظر نشان می‌دهد که متوسط کارایی انرژی استان‌ها تا سال 1389 در حال کاهش و پس از آن یعنی در سال 1390 با اصلاح قیمت حامل‌های انرژی افزایش‌یافته است.