کارکردهای «توحید اجتماعی» در جامعۀ توحیدی از منظر قرآن
نویسندگان
1 طلبۀ سطح چهار تفسیر تطبیقی، مؤسسه آموزش عالی حوزوی معصومیه. قم، ایران
2 دانشیار گروه منطق فهم دین، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی. قم، ایران
doi
10.22034/ksiu.2023.95.121چکیده
هدف: نظر به نوپدید بودن رویکرد اجتماعی در فهم توحید و ناپیدا بودن کارکردهای آن در جامعه؛ هدف این مقاله، تبیین کارکردهای «توحید اجتماعی» در جامعۀ توحیدی از منظر قرآن بود. توحید اجتماعی با رویکردی جدید در فهم اصل اعتقادی توحید، ماهیت اجتماعی توحید را که در ذات توحید نهفته است و تاکنون از منظر متکلمان مسلمان مغفول مانده، آشکار میسازد. این خوانش از توحید، کارکردها و ثمرات مختلفی دارد که بخشی از آن در این مقاله بیان شده است. روش: مقالۀ حاضر به روش کتابخانهای و با رویکرد توصیفی- تحلیلی و بهرهگیری از آیات قرآن و تفاسیر اجتماعی، کارکردهای توحید اجتماعی در جامعه را استخراج کرده است. یافتهها: توحید اجتماعی در کارکردی بینشی، مبانی انسانشناختی و جهانشناختیِ حاکمیت نظام توحیدی بر جامعه را تولید میکند و از حیث عینی و عملی، کارکردهای خاص اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و تربیتی و روانشناختی در جامعه دارد. نتیجهگیری: به دنبال ایجاد، ترویج و غلبۀ گفتمان توحید اجتماعی، جامعۀ توحیدی در مسیر تکامل و تعالی قرار خواهد گرفت که البته عملی شدن آن، شرایط خاص و پیچیدۀ خود را دارد که کلام کاربردی و نهادهای اجرایی- فرهنگی متولی آن خواهند بود.