تحریک تولید ترکیبات فنولی در کشت سلولی آویشن شیرازی (Zataria multiflora Boiss.) تحت تیمار سالیسیلیک‌اسید

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه آموزشی علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی،صندوق پستی 1571914911تهران، ایران

2 گروه آموزشی علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی،صندوق پستی 1571914911تهران، ایران

3 گروه آموزشی علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه خوارزمی،صندوق پستی 1571914911تهران، ایران

4 گروه آموزشی علوم گیاهی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه تربیت مدرس، صندوق پستی 111-14115تهران، ایران

doi
چکیده

آویشن شیرازی Boiss.) Zataria multiflora) با داشتن ترکیبات فنولی و ترپنوئیدی، دارای طیف وسیعی از ویژگی‌های بیولوژیکی است. القای متابولیت های ثانویه در سیستم‌های کشت سلولی توسط محرک‌ها یکی از مهم‌ترین استراتژی‌ها برای بهبود تولید ترکیبات ارزشمند دارویی است. در مطالعه حاضر رده سلولی آویشن شیرازی در محیط کشت B5بنیان‌گذاری و سلول‌ها در مرحله رشد لگاریتمی به مدت سه روز تحت تیمار سالیسیلیک‌اسید در غلظت‌های 0، 90، 180 و 360 میکرو مولار قرار گرفتند و فعالیت آنزیم‌های مسیر فنیل پروپانوئیدی و آنتی‌اکسیدان، محتوای پراکسید هیدروژن (H2O2) و نیتریک اکسید (NO) و همچنین میزان ترکیبات فنولی توسط اسپکتروفتومتر و HPLC تعیین شد. سالیسیلیک‌اسید، منجر به افزایش فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز (SOD)، کاتالاز (CAT)، پراکسیداز (POX)، همچنین محتوای NO و H2O2 گردید. در غلظت های 90 و 180 میکرو مولار، فعالیت آنزیم‌های فنیل‌آلانین‌آمونیالیاز (PAL) در حدود 2/1 برابر، تیروزین آمونیالیاز (TAL) در حدود 4/1-3/1 برابر، پلی‌فنل‌اکسیداز (PPO) در حدود 7/1-5/1برابر افزایش یافت. همچنین محتوای فنول کل در این غلظت‌ها به ترتیب 79/5 و 38/4 میلی‌گرم بر گرم وزن تر در مقایسه با گروه شاهد افزایش نشان داد. در کشت‌های سلولی آویشن شیرازی، در غلظت های مختلف بکار رفته، محتوای 4- هیدروکسی بنزوئیک اسید، بنزوئیک اسید، اپی کاتکین و سیرینجیک اسید افزایش یافت. به نظر می‌رسد که کشت سلولی آویشن شیرازی و استفاده از محرک غیر زیستی سالیسیلیک اسید در غلظت های مناسب می‌تواند به عنوان یک سیستم کارآمد برای تولید متابولیت های ثانویه استفاده گردد.