فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در عصر حاضر که به عصر اقتصاد جهانی دانش مشهور است، کشورها دو هدف عمده ارتقای رقابت‌پذیری در عرصه جهانی و توسعه انسانی مردم در عرصه ملی را دنبال می‌کنند که دستیابی به هر دو هدف مستلزم توسعه فرایندهای علم، فناوری، نوآوری و کارآفرینی نوآورانه است که در کل توسعه دانش‌بنیان نامیده می‌شود. چگونگی توسعه فرایندهای دانش‌محور مهم‌ترین مسئله‌ای است که در اقتصاد مطرح است. در ارائه راه‌حل به این مسئله، دو نظریه علمی و دو رویکرد سیاستگذاری شکل ‌گرفته است. نظریه اول نظریه اقتصادی است که رشد درون‌زا یا رشد دانش‌بنیان نامیده می‌شود و بر رویکرد انباشت همزمان سرمایه انسانی و سرمایه دانش تأکید می‌کند. نظریه دوم نظریه بوم‌شناختی انسانی است که به بوم‌شناسی توسعه انسانی مشهور است و بر تنوع عوامل بوم‌شناختی و تعاملات اکوسیستم‌‌های توسعه انسانی و توسعه دانش‌بنیان تأکید دارد. با توجه ‌به کاستی‌های رویکرد اول، هدف مطالعه حاضر تحلیل نظری و تجربی تأثیر توسعه جوانان بر توسعه دانش‌بنیان در چارچوب نظریه و رویکرد دوم بود. تحلیل تجربی تأثیر توسعه جوانان بر توسعه دانش‌بنیان مستلزم چارچوب مفهومی منسجم و مدل جدید آمار ریاضی است که برای تحلیل آن از داده‌های ثانویه (استاندارد شده) 143 کشور جهان استفاده شد؛ داده ­ها برای تحلیل تأثیر توسعه جوانان بر توسعه دانش ­بنیان از گزارش‌های نمایه توسعه جوانان و نمایه جهانی نوآوری در سال 2023 استخراج و مدل آماری با استفاده از روش مدلسازی معادلات ساختاری تحلیل شد. این تحلیل‌ها چهار نکته مهم را برای ما روشن می‌کند: 1. توسعه جوانان که شش شاخص دارد، با کمک به جذب دانش، خلق دانش، اشاعه دانش و نفوذ دانش در اقتصاد، به توسعه دانش‌بنیان در اقتصاد کمک می‌کند. البته، همه مؤلفه‌های آن به­ طور همسان مؤلفه‌های توسعه دانش‌بنیان را تحت ‌تأثیر قرار نمی‌دهند. 2. متغیر سرمایه انسانی جوانان تأثیر مثبت و معناداری بر سازه‌های علم، فناوری و نوآوری دارد؛ کشورهایی که جوانان سالم‌تر و تحصیل‌کرده‌تری دارند، از نظر علم، فناوری و نوآوری نیز توسعه‌یافته‌تر هستند؛ یعنی سرمایه انسانی جوانان تأثیر مثبت بر توسعه علم، فناوری و نوآوری دارد؛ این یافته مطابق با نظریه رشد درونزاست که تأکید می‌کند سرمایه انسانی عامل اصلی توسعه علم، فناوری و نوآوری است. 3. سرمایه زیست‌بوم جوانان (فرصت‌های تحصیل، اشتغال، کارآفرینی و تعامل با جامعه) به ­طور خطی و مستقیم تأثیر­ی بر توسعه علم، فناوری و نوآوری ندارند، بلکه از طریق کمک به توسعه سرمایه انسانی جوانان به توسعه علم، فناوری و نوآوری کمک می‌کنند. 4. کیفیت زیست‌بوم جوانان (عدالت، برابری فرصت‌ها، آزادی، صلح و امنیت)  به ­طور خطی و مستقیم تأثیری بر توسعه علم، فناوری و نوآوری ندارند، بلکه از طریق کمک به توسعه سرمایه انسانی جوانان و انگیزش کار و فعالیت به توسعه علم، فناوری و نوآوری کمک می‌کنند.