طراحی مدلی برای توانمندسازی معلمان دورة ابتدایی براساس رویکرد درس‌پژوهی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی و تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر با هدف طراحی مدلی برای توانمندسازی معلمان دورة ابتدایی مبتنی بر رویکرد درس‌پژوهی انجام گرفته است. روش پژوهش از نوع کیفی بوده که در آن با تحلیل محتوای کیفی، داده­های حاصل از متن اسناد بالادستی و شیوه‌نامه­های آموزش و پرورش، نتایج پژوهش­های داخل و خارج کشور و متن مصاحبه با 13 نفر از مشارکت‌کنندگان تحلیل شد. فرایند نمونه­گیری به شیوة هدفمند بوده است. اعتباریابی مدل در طول فرایند پژوهش و مطابق با شیوه­های مطرح در پژوهش کیفی، از جمله سه­سوسازی داده، بازنگری تحلیل‌ها زیر نظر سایر پژوهشگران و مشارکت‌کنندگان، به‌کارگیری یادداشت­های میدانی پژوهشگر و رسیدن به اشباع داده­ها تأمین شده است. در تحلیل نهایی 235 مفهوم اولیه استخراج شد. درون‌مایه­های اصلی استخراج‌شده از تحلیل داده­ها نشان داد که عناصر اصلی مدل شامل فلسفه و چرایی توانمندسازی، هدف­ها، سطوح، موانع، عوامل تسهیل‌کننده، پیامدها و نتایج توانمندسازی مبتنی بر رویکرد درس‌پژوهی برای معلمان دورة ابتدایی است. نتایج نشان داد مدل تدوین‌شده متناسب با نظام آموزشی متمرکز کنونی از جنبة­ علمی می‌تواند زمینه‌ساز پژوهش­های دیگر در حوزة توسعة حرفه­ای معلمان و توانمندی آنان باشد و نیز از جنبة عملی می­تواند مورد استفادة سیاست­گذاران آموزشی، مدیران، معلمان قرار گیرد.