رابطه سه‌گانه تاریک شخصیت با مشکلات کارراهه: نقش میانجی‌گرایانه عدم تحمل بلاتکلیفی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور، نیشابور، ایران

2 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

3 کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

doi
10.30473/jpsy.2025.74000.1086
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه سه‌گانه تاریک شخصیت با مشکلات کارراهه با نقش میانجی‌گرایانه عدم تحمل بلاتکلیفی انجام گرفت. مسئله اصلی پژوهش این است که آیا ویژگی‌های تاریک شخصیت می‌توانند مشکلات کارراهه را در دانشجویان پیش‌بینی کنند؟ و آیا عدم تحمل بلاتکلیفی در این رابطه نقش میانجی‌گرانه دارد؟ این پژوهش از نوع توصیفی-همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعة آماری شامل کلیه دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور در سال تحصیلی 04-1403 بود که از میان این افراد 340 نفر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز پژوهش با استفاده از پرسش‌نامه‌های مشکلات کارراهه CDDQ (گاتی)، تحمل بلاتکلیفی سیمونز و گاهر (2010) و سه‌گانه تاریک شخصیت جانسون و وبستر (۲۰۱۰) جمع‌آوری گردید و به وسیلۀ نرم‌افزارهای SPSS-24 و SMART-PLS4 تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها نشان داد که مدل تحقیق با ساختار عاملی و زیربنای نظری برازش مناسبی دارد؛ بدین‌صورت که شخصیت تاریک به‌تنهایی 24% از واریانس عدم تحمل بلاتکلیفی و متغیرهای شخصیت تاریک و عدم تحمل بلاتکلیفی روی‌هم‌رفته 74% از واریانس مشکلات تصمیم‌گیری کارراهه را توضیح داده‌اند. همچنین اثر غیرمستقیم شخصیت تاریک بر مشکلات تصمیم‌گیری کارراهه با میانجی‌گری عدم تحمل بلاتکلیفی برابر 262/0 و مقدار آماره تی در سطح اطمینان 95% معنادار شده است؛ درنتیجه شخصیت تاریک بر مشکلات تصمیم‌گیری کارراهه باتوجه به نقش میانجی عدم تحمل بلاتکلیفی تأثیر معناداری دارد و مقدار مثبت بتا (262/0) نشان از مثبت بودن این اثر است. با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت که سه‌گانه تاریک شخصیت، عاملی بسیار مهم در شکل‌گیری مشکلات کارراهه دانشجویان است و عدم تحمل بلاتکلیفی نیز در این رابطه نقش میانجی‌گرانه معناداری بازی می‌کند و جهت کاهش مشکلات کارراهه دانشجویان لازم است که به هر دو متغیر سه‌گانه تاریک شخصیت و عدم تحمل بلاتکلیفی توجه شود.