فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

لوتی‌های خرم‌آباد، از خرده‌فرهنگ‌های فعال در عرصۀ موسیقی محلی ایران، نمونه‌ای گویا از تأثیر عوامل اجتماعی و فرهنگی بر تداوم یا زوال منزلت موسیقایی در یک جامعۀ محلی‌اند. این گروه که از کولی‌ها منشعب شده و موسیقی را از فرهنگ میزبان اخذ کرده‌اند، با وجود این پیوند فرهنگی، به دلایل مختلف شأن چندانی ندارند و جامعه فاصله‌گذاری خود را حفظ می‌کند. لوتی‌ها در گذشته نقشی مهم در پیوند موسیقی با آیین‌ها و شادی‌های عامه داشتند و بخشی از حافظۀ موسیقایی لرستان را شکل داده‌اند. موسیقی در زندگی آنان نه‌تنها ابزار معیشت، بلکه مؤلفۀ اصلی هویت فرهنگی و ابزار بیان احساسات جمعی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر نزول جایگاه اجتماعی و چگونگی شکل‌گیری فاصله‌گذاری جامعهٔ میزبان با خرده‌فرهنگ لوتی‌ها در خرم‌آباد انجام شده است. روش تحقیق، کیفی با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی است و داده‌ها از طریق مشاهده، مصاحبه و منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده‌اند تا ابعاد فرهنگی به‌دقت واکاوی شوند. یافته‌ها نشان می‌دهد افول منزلت اجتماعی لوتی‌ها حاصل تعامل سه دسته عامل است: تضاد فرهنگی–مذهبی، ساختار شغلی ناپایدار و انحراف از هنجارهای کلان اجتماعی. این عوامل با تضعیف نقش موسیقی، به تداوم طرد انجامیده و نتایج، جایگاه کنونی آنان را در ساختار اجتماعی و نظام فرهنگی لرستان ترسیم می‌کند.