مطالعه تطبیقی شخصیت پروتاگونیست در انیمیشنهای سینمایی سندباد: افسانه هفتدریا و فهرست مقدس
نویسندگان
1 دانشیار ادبیات نمایشی، گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 استادیار سینما و انیمیشن، گروه سینما و انیمیشن، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
3 کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، گروه ادبیات نمایشی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/jfadram.2025.390231.616027چکیده
پروتاگونیست، شخصیتی است که معمولاً از بیشترین میزان همدلی از طرف مخاطب در فیلمنامه برخوردار است. اگرچه آثار ادبی و نمایشی کلاسیک، تصویری مطلق از خوبی را از این شخصیت به مخاطب نشان میدهند، آثار مدرن سعی بر این داشتهاند که ذات خاکستری پروتاگونیست را به تصویر بکشند. در رسانه انیمیشن هم به همین صورت است و نمونههای بارز آن انیمیشن آمریکایی سندباد: افسانه هفتدریا و انیمیشن ایرانی فهرست مقدس هستند. این دو اثر منتخب دارای قهرمانهایی با جنبههای منفی و شخصیتی خاکستری هستند. پژوهشگران در این مقاله با تحلیل قهرمانان اصلی این آثار به بررسی فرایند شکلگیری و تأثیرگذاری شخصیتپردازی آنها بر مخاطب میپردازند. برای انجام این پژوهش از نظریات رابرت مککی، جان تروبی و دین موشوویتز استفاده شده است. مککی بر بُعد شخصیت برای عمیقتر شدن آن، تروبی بر جایگاه قهرمان در شبکه شخصیت و موشوویتز بر ایجاد همدلی بین مخاطب و شخصیت تأکید میکنند. روش انجام این تحقیق توصیفی-تحلیلی است و تطبیق آثار در مکتب آمریکایی ادبیات تطبیقی انجام میپذیرد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که گرچه ساخت پروتاگونیست و قهرمانهایی که دارای صفات اخلاقی منفی هستند مسئلهای غیرعادی به نظر میرسد، اما خلق آنها باعث ایجاد تنشهای متفاوت و مثبتی در فیلمنامههای انیمیشنی میگردد.