بررسی آثار برنامههای محرک مالی بر رشد اقتصادی در ایران با استفاده از مدل TVAR
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران
2 دکتری اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
چکیده
هدف اصلی این مقاله بررسی آثار برنامههای محرک مالی به صورت افزایش مخارج دولت و کاهش مالیات بر رشد اقتصادی در ایران است. برای این منظور در ابتدا شکاف تولیدی به عنوان متغیر انتقال بین رژیمها تعریف و با استفاده از روش فیلتر هادریک- پرسکات برآورد و پایایی آن براساس نتایج آزمون دیکی- فولر تعمیم یافته تایید شده است. سپس با بکارگیری آزمون تی سی (1998) و دادههای سالهای 1338 الی 1391، ضمن بررسی غیرخطی بودن (آستانهای بودن) آثار برنامههای مذکور و تایید آن، ارزش آستانه متغیر انتقال نیز به طور درونزا برآورد شده است. بدین ترتیب، براساس ارزش آستانه 00149/0- برای متغیر انتقال، دو رژیم شامل رژیم بالا (شکاف تولیدی بیشتر از 00149/0- ) و رژیم پایین (شکاف تولیدی کمتر از 00149/0- ) در نظر گرفته شدهاند. در نهایت، برای بررسی کارایی برنامههای محرک مالی، الگوی خودرگرسیون برداری آستانهای - با فرض امکان جابجایی بین دو رژیم و برابری واریانس جملات اختلال در دو رژیم- با استفاده از نرم افزار R برآورد و توابع عکس العمل آنی تعمیم یافته استخراج شده است. نتایج بیانگر آن است که در دو رژیم بالا و پایین ضریب فزاینده افزایش مخارج دولت و کاهش درآمدهای مالیاتی مثبت است. لیکن، ضریب فزاینده افزایش مخارج دولت در رژیم پایین بیشتر از رژیم بالا و ضریب فزاینده کاهش درآمدهای مالیاتی در رژیم بالا بیشتر از رژیم پایین است. براین اساس، ضرایب فزاینده برنامههای محرک مالی در ایران به تغییر رژیم براساس متغیر شکاف تولید وابسته است.