ارزیابی پدیده ترکیدن خودبخودی سنگ در حفریات زیرزمینی عمیق با استفاده از روش‌های هوشمند در نرم‌افزار دادهکاوی WEKA

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد؛ دانشکده‌ مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک

2 دانشیار؛ دانشکده‌ مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک

3 دانشجوی کارشناسی؛ دانشکده‌ مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک

doi
چکیده

انفجار سنگ در حفریات زیرزمینی عمیق پدیده‌ای است که به صورت شکست ناگهانی سنگ و آزاد سازی انرژی کرنشی ذخیره شده در معادن زیرزمینی و تونل‌های سنگی، معمولاً در نقاط پر تنش و با عمق زیاد نسبت به سطح زمین، مشاهده می‌شود. بر اثر این شکست انفجاری، سنگ به صورت قطعات کوچک و بزرگ به اطراف پرتاب شده و در اثر برخورد به انسان و یا تجهیزات باعث آسیب آن‌ها می‌شود. در تحقیق حاضر به بررسی پدیده ترکیدن خودبخودی سنگ با استفاده از روش‌های هوشمند و مقایسه‌ی نتایج آن‌ها با سه روش تجربی (معیار تنش مماسی، معیار تردی و شاخص انرژی الاستیک) پرداخته می‌شود. در این مقاله از روش‌های هوشمند ماشین بردار پشتیبان (SVM)، نزدیک‌ترین همسایگی (KNN)، شبکه‌های بیزین (BNs)، شبکه عصبی مصنوعی (ANN) و مدل درختی CHAID در نرم‌افزار قدرتمند WEKA استفاده شده است. برای ارزیابی دقت مدلسازی از شاخص‌های مختلف آماری استفاده شد که نهایتاً نتایج بدست آمده نشان از برتری روش‌های هوشمند نسبت به روش‌های تجربی دارد. در میان روش‌های هوشمند بکار گرفته شده، مدل ماشین بردار پشتیبان با دقت ۸/۸۰ درصد از توانایی بالایی در ارزیابی پدیده ترکیدن خودبخودی سنگ برخوردار است.