طراحی سیستم نگهداری تونل مبتنی بر ابزاربندی با استفاده از روش تحلیل برگشتی مستقیم (مطالعه موردی تونل آزاد راه پونه)
نویسندگان
1 استاد؛ دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان،
2 دانشیار؛ دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهید باهنر کرمان
3 دانشآموخته کارشناس ارشد؛ مهندسی مکانیک سنگ، شرکت مهندسین مشاور کوشا معدن
doi
چکیده
تحلیل پایداری تونلها و تعیین مشخصات رفتاری تودهسنگ با استفاده از روشهای عددی با محدودیتهایی از نظر اعتبارسنجی دادههای ورودی و خروجی همراه است. یکی از روشهای کاربردی برای حل این مسائل استفاده از سیستم پایش و ابزاربندی در تونل است که با هدف کنترل جابجاییها و ارزیابی پایداری سازههای زیرزمینی و مشخصات تودهسنگ انجام میگیرد. یکی از روشهای تعیین پارامترهای برجا استفاده از ابزار دقیق و انجام تحلیل برگشتی روی دادههای حاصل از آن میباشد. در این پژوهش، روش مستقیم تحلیل برگشتی براساس الگوریتم جستجوی تک متغیره برای تعیین پارامترهای ژئومکانیکی تودهسنگ در تونل پونه استفاده شده است. تحلیل برگشتی مستقیم براساسکاهش مقدار اختلاف بین مقدار جابجایی اندازهگیری شده با جابجایی محاسبه شده از تحلیل عددی معمول با فرض پارامترهای مجهول استوار است. این عمل توسط تابعی موسوم به تابع خطا انجام میگیرد. تحلیلهای عددی با استفاده از نرم افزار Phase2 انجام شده است. براساس این پژوهش چهار ایستگاه همگراییسنج در چهار محدوده مختلف در طول مسیر تونل انتخاب شد سپس با استفاده از آنالیز حساسیت پارامترهای موثر ژئومکانیکی بر رفتار تونل شامل E ،K ،C وϕ جهت انجام تحلیل برگشتی بر اساس جابجاییهای حاصل از ابزاربندی تعیین شد. جابجایی-های حاصل از مدل عددی با جابجاییهای ابزاربندی در نواحی فوقانی و تحتانی تونل با استفاده از تابع خطا تعیین و پارامترهای ژئومکانیکی حاصل از انجام تحلیل برگشتی با حداقل میزان خطا بدست آمده است. با استفاده از مدلسازی عددی و براساس پارامترهای ژئومکانیکی حین اجرای تونل سیستم نگهداری مقاوم برای تونل طراحی شد. در سیستم نگهداری طراحی شده میزان قطر مش و لتیس و ضخامت شاتکریت کاهش و مقاومت فشاری و مدول الاستیسیته شاتکریت افزایش یافته است. برای هر محدوده منحنی واکنش زمین(GRC) براساس پارامترهای ژئومکانیکی و عمق روباره تونل رسم شده تا زمان مناسب جهت نصب سیستم نگهداری تعیین شود.